در چرخشی ناگهانی که آینده بزرگترین پروژه توسعه بندری ایران را در هاله ای از ابهام فرو برده است، دولت آمریکا معافیت تحریمی هند برای فعالیت در بندر چابهار را لغو کرد. این اقدام که از روز گذشته (۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵) اجرایی شده، نه تنها ضربه ای به قلب کریدور تجاری شمال-جنوب است، بلکه دهلی نو، مهم ترین شریک بین المللی ایران در این پروژه را، در یک تنگنای سیاسی و اقتصادی بی سابقه قرار داده است.
معافیت چابهار که در سال ۲۰۱۸ با هدف ایجاد مسیری برای حمایت از دولت وقت افغانستان و دور زدن پاکستان صادر شده بود، با تغییر قدرت در کابل و خروج نیروهای آمریکایی، توجیه اولیه خود را از دست داده بود. مقامات آمریکایی این تصمیم را بخشی از سیاست فشار حداکثری علیه ایران اعلام کرده اند، اما تحلیلگران به تغییر رویکرد واشنگتن در قبال هند و کمرنگ شدن روابط دوستانه میان ترامپ و مودی نیز اشاره میکنند.
اکنون شرکت دولتی «ایندیا پورتس گلوبال» تنها ۴۵ روز فرصت دارد تا فعالیت های خود را در چابهار متوقف کند، در غیر این صورت با خطر مسدود شدن دارایی هایش در آمریکا مواجه خواهد شد. این در حالی است که هند طبق یک قرارداد ۱۰ ساله، متعهد به س سرمایه گذاری ۳۷۰ میلیون دلاری در این بندر شده است. چابهار برای هند نه تنها یک دروازه تجاری به آسیای میانه، بلکه یک وزنه تعادل استراتژیک در برابر بندر گوادر پاکستان که توسط چین در ۲۰۰ کیلومتری آن ساخته شده، محسوب میشود.
سخنگوی وزارت خارجه هند اعلام کرده که در حال بررسی تبعات این تصمیم هستند، اما کارشناسان سناریوهای متفاوتی را پیش بینی میکنند؛ از یک سو، هند ممکن است مانند گذشته از ترس تحریم ها عقب نشینی کند، و از سوی دیگر، این احتمال وجود دارد که در راستای کاهش وابستگی به غرب، این ریسک را بپذیرد. آینده چابهار و کریدور شمال-جنوب اکنون بیش از هر زمان دیگری به تصمیمی گره خورده است که در دهلی نو گرفته خواهد شد. به نظر شما هند کدام مسیر را انتخاب خواهد کرد و ایران برای حفظ پویایی چابهار چه راهکارهایی در دست دارد؟
بازنشر فانوس دریا به نقل از اقتصاد آبی