یک گام تاریخی در دیپلماسی اقتصادی ایران برداشته شد که میتواند نقشه تجارت منطقه را برای همیشه تغییر دهد. با امضای نهایی توافق تجارت آزاد میان ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU)، کشورمان به طور رسمی به دروازه اتصال اوراسیا به اقیانوس هند تبدیل شد. این توافق فراتر از یک قرارداد تجاری ساده است؛ این یک سند راهبردی است که بنادر و زیرساخت های دریایی ایران را در مرکز یک تحول بزرگ اقتصادی قرار میدهد.
قلب این توافق، حذف یا کاهش تعرفههای گمرکی برای بیش از ۹۰ درصد کالاها است که مسیر را برای جهش در صادرات ایران به کشورهای عضو این اتحادیه (روسیه، قزاقستان، بلاروس، ارمنستان و قرقیزستان) هموار میکند. اما اهمیت واقعی این قرارداد برای اقتصاد دریایی ایران، در نقش ترانزیتی آن نهفته است. حالا بنادر استراتژیک جنوب کشور، به ویژه بندر چابهار و بندر شهید رجایی، به جذابترین و اقتصادیترین مسیر برای دسترسی کشورهای محصور در خشکی اوراسیا به آبهای آزاد و بازارهای جهانی تبدیل شدهاند.
این توافق صرفاً روی کاغذ باقی نخواهد ماند. به گفته آندری اسلپنف، وزیر تجارت اتحادیه اقتصادی اوراسیا، طرفین برای برداشتن موانع عملیاتی نیز به توافقات مهمی دست یافتهاند. ایجاد کریدورهای سبز گمرکی، دیجیتالی شدن فرآیندها و حرکت به سوی ترانزیت الکترونیکی، سرعت تحویل کالا را به شدت افزایش خواهد داد. همچنین همکاری مستقیم بین بنادر ایران و کشورهای عضو و توسعه حمل و نقل محمولههای یخچالی در قالب پروژه “اوراسیا آگرو اکسپرس”، نشان از عزم جدی برای عملیاتی کردن این ظرفیت عظیم دارد.
کارشناسان معتقدند این توافق، موتور محرکهای قدرتمند برای فعالسازی کامل کریدور بینالمللی شمال–جنوب (INSTC) خواهد بود. با فعال شدن این مسیر، ایران به شاهراهی بیرقیب برای اتصال اروپا و روسیه به هند و آسیای جنوب شرقی تبدیل میشود و اقتصاد دریا محور کشور را وارد مرحله جدیدی از شکوفایی میکند.
این توافقنامه یک فرصت طلایی برای اقتصاد دریا محور ایران است که میتواند جایگاه ژئوپولیتیک کشور را در تجارت جهانی تثبیت کند. حال که این گام بزرگ برداشته شده، به نظر شما مهمترین اقداماتی که بخشهای بندری، حمل و نقل دریایی و گمرکات ایران باید برای بهرهبرداری کامل از این فرصت تاریخی انجام دهند، چیست؟ دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.
بازنشر فانوس دریا به نقل از اقتصاد آبی