دورانی که اقیانوس آرام حیاط خلوت نیروی دریایی ایالات متحده محسوب میشد، با یک نمایش قدرت بی سابقه از سوی چین به پایان خود نزدیک میشود. اعزام همزمان دو ناو هواپیمابر چینی به آب های آزاد اقیانوس آرام، یک نقطه عطف تاریخی و پیامی صریح به واشنگتن است که نشان میدهد پکن دیگر یک بازیگر حاشیه ای در عرصه دریاها نیست. این اقدام که برای اولین بار توسط کشوری غیر از آمریکا پس از جنگ جهانی دوم رخ میدهد، زنگ خطر را برای استراتژیست های نظامی غرب به صدا درآورده و نشان میدهد چین به سرعت در حال نزدیک شدن به توانمندی های دریایی رقیب خود است.
اژدهای زرد حالا با سه ناو هواپیمابر، خود را به عنوان یک قدرت جدی معرفی کرده است. ناوهای لیائونینگ و شاندونگ که در حال حاضر فعال هستند و ناو پیشرفته تر فوجیان که مراحل آزمایشی خود را طی میکند، ستون فقرات این نیروی نوظهور هستند. اگرچه این ناوها هنوز با فناوری دیزلی کار میکنند و از نظر لجستیک جهانی از ناوگان هسته ای آمریکا عقب ترند، اما ظرفیت صنعتی عظیم و سرعت خیره کننده چین در کشتی سازی، این فاصله را با شتابی باورنکردنی کم میکند.
تحلیلگران بر این باورند که هدف فعلی چین، رقابت جهانی با آمریکا نیست، بلکه تمرکز بر یک هدف مهمتر و در دسترس تر است: تغییر موازنه قدرت در شرق آسیا. پکن با تکیه بر ناوگان خود و پشتیبانی نیروی هوایی و موشک های مخرب معروف به “قاتل ناو هواپیمابر”، میتواند در آب های نزدیک به خود، هر نیروی متخاصمی را به چالش بکشد و کنترل مسیرهای حیاتی دریایی را در دست بگیرد.
این قدرت نمایی جدید، نگرانی عمیقی را در میان همسایگان چین برانگیخته است. ژاپن با افزایش بی سابقه بودجه دفاعی خود و گسترش ناوگان زیردریایی اش، خود را برای یک محیط امنیتی جدید آماده میکند. در سوی دیگر، فیلیپین در دریای چین جنوبی به صورت روزمره با قایق های نظامی چین که ادعای مالکیت تقریبا کامل این دریا را دارد، درگیر است. این تحولات نشان میدهد که صفحه شطرنج ژئوپلیتیک در دریاها در حال تغییر است و بازیگران جدیدی در حال تعیین قوانین بازی هستند.
به نظر شما، آیا این قدرت نمایی چین سرآغاز یک جنگ سرد جدید در دریاها خواهد بود؟ آیا کشورهای منطقه باید نگران این تغییر موازنه قدرت باشند؟ دیدگاه خود را با ما به اشتراک بگذارید.
- منبع دادهها: گزارشهای منتشر شده توسط اندیشکدههای بینالمللی مطالعات استراتژیک (مانند CSIS)، تحلیلهای رسانههای معتبر حوزه دفاع و امنیت (مانند رویترز و AP)، و دادههای ماهوارهای تجاری برای رصد تحرکات دریایی.
- شیوه جمع آوری دادهها: بررسی و گردآوری اطلاعات از منابع باز (OSINT – Open Source Intelligence)، تحلیل مقالات و گزارشهای کارشناسی منتشر شده و رصد بیانیههای رسمی کشورهای منطقه.
- بازه زمانی دادهها: این تحلیل بر اساس رویدادهای مشاهده شده در سه ماهه سوم سال ۲۰۲۵ و با در نظر گرفتن گزارشهای مرتبط از ابتدای سال ۲۰۲۴ تا کنون تهیه شده است.
- روش تحلیل دادهها: استفاده از روش تحلیل ژئوپلیتیک برای درک پیامدهای استراتژیک این اقدام و تحلیل کیفی محتوا (Qualitative Content Analysis) برای ارزیابی دیدگاههای کارشناسان و واکنشهای منطقهای.
- محدودیتها: عدم انتشار بیانیههای رسمی و شفاف از سوی ارتش چین که منجر به اتکای تحلیلها بر منابع ثانویه و اطلاعات منابع باز میشود. همچنین، اطلاعات دقیق در مورد تواناییهای عملیاتی کامل ناوهای هواپیمابر محرمانه است.
بازنشر فانوس دریا به نقل از اقتصاد آبی