به نقل از اتاق ایران آنلاین، توسعه سواحل مکران، منطقهای با ظرفیتهای عظیم اقتصادی، بار دیگر در سال ۱۴۰۳ و با آغاز به کار دولت چهاردهم، به یکی از موضوعات اصلی در عرصه سیاستگذاری ایران تبدیل شده است. این توجه ویژه، با انتشار توییتی از سوی مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، در اول مرداد ماه ۱۴۰۳، یک هفته پیش از آغاز به کار رسمی دولت، برجستهتر شد. وی در این توییت بر ضرورت انتقال تولید از تهران به مناطق ساحلی نزدیک به دریا، با توجه به تأمین آب و برق و همچنین تسهیل ترانزیت مواد اولیه و صادرات محصولات، تأکید کرد. این دیدگاه، با استقبال گسترده کارشناسان و اقتصاددانان مواجه شد و از آن به عنوان ایدهای محوری برای دولت چهاردهم یاد شد.
توسعه مکران که بیش از ۱۵ سال است توسط دولتها و سیاستگذاران مطرح میشود، همواره با چالشهایی روبرو بوده و کارشناسان آن را “سرگردانی در توسعه” توصیف میکنند. با این حال، دولت چهاردهم با ارائه راهکارهایی جدید، به دنبال رفع این موانع و تسریع در روند توسعه منطقه است.
راهکارهای فوری دولت برای توسعه مکران:
- تقویت اقتصادهای بومی منطقه: با هدف ایجاد رونق اقتصادی و افزایش مشارکت مردم محلی.
- تأمین زیرساختهای لازم در حوزه انرژی با تکیه بر انرژیهای تجدیدپذیر: با توجه به پتانسیل بالای منطقه برای بهرهبرداری از انرژیهای پاک.
- تسریع در تکمیل کریدورهای مواصلاتی منطقه با همکاری شرکای بینالمللی: برای تسهیل ترانزیت و تجارت.
- جذب و متمرکز کردن سرمایهگذاری داخلی و خارجی در مکران: با ایجاد فضایی مناسب برای فعالیت بخش خصوصی.
پزشکیان همچنین بر استفاده از ظرفیت مشاوران زبده بینالمللی در طراحی نقشه توسعه مکران تأکید کرده است.
نقش بخش خصوصی و اتاق بازرگانی:
اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران نیز با امضای تفاهمنامهای با شورای توسعه سواحل مکران، بر اهمیت مشارکت بخش خصوصی در این مسیر تأکید کرده است. پیام باقری، نایبرئیس اتاق ایران، مکران را گنجینهای ارزشمند با ظرفیتهای بیبدیل برای توسعه اقتصادی میداند و خواستار استفاده از ظرفیت همه کمیسیونهای اتاق برای تدوین یک متدولوژی مشخص برای توسعه منطقه شده است.
ایدههایی برای پیشرفت و توسعه منطقه مکران:
در نشستهای تخصصی کمیسیون خدمات فنی مهندسی و احداث اتاق ایران، ایدههای مختلفی برای توسعه مکران مطرح شده است. محمد فاضلی، جامعهشناس، با تأکید بر ضرورت داشتن یک ایده مشخص برای توسعه منطقه، سؤالاتی اساسی را مطرح کرده است:
- مکران: خوابگاه، کارگاه یا زیستگاه؟
- چه نوع کارگاهی در مکران ایجاد خواهیم کرد؟
- آیا میخواهیم مکران را زیبا بسازیم؟
- چگونه میتوان از مکران، امید تولید کرد؟
وی همچنین مکران را به عنوان آخرین پهنه سرزمینی باقیمانده کشور برای پاسخ به نسل آینده و آزمایشگاهی برای نوآوری در حکمرانی و سیاستگذاری میداند.
بینالمللی شدن و توسعه مکران:
محمود سریع القلم، پژوهشگر توسعه، معتقد است که تنها راه اصلاح امور ایران، بینالمللی شدن است. وی تأکید میکند که برای انجام کارهای بنیادی در مکران، باید از علم استفاده کرد و به دنبال الگوهایی مانند مدل ویتنام بود.
توسعهای متفاوت در مکران:
علی عبدالعلیزاده، نماینده ویژه رئیسجمهور در اقتصاد دریامحور، با تأکید بر اینکه در مکران به دنبال توسعه دودکشی نیستیم، اعلام کرده که در آینده، شیلات جای نفت را در این منطقه خواهد گرفت. وی همچنین از ظرفیت بالای منطقه برای توسعه گردشگری و انرژیهای تجدیدپذیر سخن گفته است.
لزوم پایان دادن به سرگردانی در توسعه:
با وجود اجماع نظر بر ضرورت توسعه مکران، آنچه اهمیت دارد، عزم جدی دولت برای پایان دادن به “سرگردانی در توسعه” و حرکت به سمت اجرای برنامههای عملیاتی است.
بازنشر فانوس دریا به نقل از اقتصاد آبی