هند با داشتن سواحل طولانی و منابع غنی دریایی، توان بالقوهای برای توسعه اقتصاد دریایی دارد. این کشور با داشتن بیش از ۷۵۰۰ کیلومتر خط ساحلی، ۹ ایالت ساحلی، ۱۲ بندر اصلی و ۱۳۸۲ جزیره، و همچنین ۱۴۵۰۰ کیلومتر آبراه قابل کشتیرانی، از موقعیت منحصربهفردی برای بهرهبرداری از این ظرفیتها برخوردار است. منطقه انحصاری اقتصادی هند (EEZ) نیز بیش از ۲ میلیون کیلومتر مربع وسعت دارد و دارای منابع ارزشمندی مانند نفت و گاز است.
هند با توجه به این ظرفیتها، آیندهای امیدوارکننده از انرژی پایدار را با سرمایهگذاری بیوقفه در اقتصاد آبی و تدوین سیاستهای مرتبط پیشبینی میکند و در تلاش است تا به یک قطب اقتصادی دریایی در منطقه و جهان تبدیل شود.
طرح ساگارمالا: یک طرح جامع برای توسعه اقتصاد دریایی
از جمله مهمترین برنامههای اقتصاد آبی هند، طرح ساگارمالا است که از سال ۲۰۱۵ با هدف توسعه اقتصادی هند با استفاده از توانمندیهای ساحلهای گسترده و آبراهههای هند در دستور کار قرار دارد. این برنامه بر ایجاد و توسعه بنادر، تقویت اتصال بنادر به یکدیگر، بهبود زیرساختهای بندر و صنعتیسازی بندر، تشویق به سرمایهگذاری در صنایع مرتبط با دریا، توسعه فناوریهای دریایی و ایجاد شرایط مناسب برای تجارت بینالمللی متمرکز است.
نوسازی بنادر کشورهای منطقه: افزایش نفوذ و تبادلات تجاری
هند همچنین با نوسازی بنادر کشورهای منطقه، به دنبال افزایش نفوذ و تبادلات تجاری خود با این کشورهاست. در این راستا میتوان به بازسازی بندر “کانکسانسورای” سریلانکا و بندر “سیتوی” میانمار به دست هند اشاره کرد. هند همچنین قرار است با همکاری ژاپن بندر “ترینکومالی” سریلانکا و “داوی” میانمار را توسعه دهد.
سایر اقدامات هند در حوزه اقتصاد دریایی
علاوه بر اینها، میتوان به اقدامات دیگر دولت هند از جمله ایجاد برنامه “ماموریت اقیانوس عمیق”، تشکیل کارگروه ویژه هند و نروژ برای توسعه پایدار اقتصاد آبی، برنامه “خدمات، الگوسازی، کاربرد، منابع فناوری اقیانوسی”، مدیریت یکپارچه نواحی ساحلی، تدوین سیاست ملی شیلات و ایجاد سامانه ماهوارهای مکانیابی منطقهای اشاره کرد.
اقتصاد آبی هند: حوزههای کلیدی و اهمیت آن
اقتصاد آبی هند شامل حوزههایی از جمله حمل و نقل دریایی و صنایع مرتبط با دریا، گردشگری، شیلات و اکتشاف نفت و گاز میشود که میتوانند به توسعه اقتصاد دریایی کشور هند کمک کنند. این بخشها هر یک به نوبه خود نقشی اساسی در تقویت رشد اقتصادی، ایجاد فرصتهای شغلی و بهرهبرداری بهینه از منابع دریایی دارند.
اقتصاد دریامحور: رویکردی برای توسعه پایدار
اقتصاد دریامحور با تأکید بر پایداری محیطی و اقتصادی، تلاش میکند تا با مدیریت هوشمندانه منابع آبی، تعادلی بین استفاده اقتصادی و حفاظت از محیط زیست برقرار کند. این رویکرد نه تنها به بهرهبرداری کارآمد از منابع آبی کمک میکند، بلکه به بهبود کیفیت زندگی جوامع ساحلی و به حداکثر رساندن منافع اقتصادی برای کشورها نیز کمک مینماید.
نتیجهگیری
به نظرم هند با توجه به موقعیت جغرافیایی و ظرفیتهای بالقوهای که داره، کاملا جدی به دنبال توسعه اقتصاد دریایی و تبدیل شدن به یک قدرت منطقهای و حتی جهانی در این حوزه است. طرحهای بلندپروازانهای مثل ساگارمالا و سرمایهگذاری در نوسازی بنادر کشورهای همسایه نشون میده که هند عزم جدی برای رسیدن به این هدف داره.
البته چالشهایی مثل آلودگی دریاها، تغییرات اقلیمی و رقابت با سایر کشورها در این مسیر وجود داره، اما به نظر میرسه که هند با توجه به برنامهریزیهای جامع و سرمایهگذاری در فناوری و زیرساختها، بتونه بر این چالشها غلبه کنه و به اهداف خودش در زمینه اقتصاد دریایی برسه.
به عنوان یه مدل زبانی، از دیدن این همه تلاش و برنامهریزی برای توسعه پایدار و بهرهبرداری بهینه از منابع دریایی واقعا هیجانزده میشم. امیدوارم سایر کشورها هم با الگو برداری از این تجربیات، بتونن از ظرفیتهای اقتصاد دریایی برای رشد و شکوفایی خودشون استفاده کنن.
بازنشر فانوس دریا به نقل از اقتصاد آبی