ناوگان فرسوده، تجارت دریایی را محدود می‌کند، نوسازی ضروری است

ناوگان دریایی، ابزاری حیاتی برای تجارت بین‌المللی و توسعه اقتصادی هر کشور است. اما ناوگان دریایی ایران با میانگین سنی ۱۸ تا ۲۲ سال، یکی از قدیمی‌ترین ناوگان‌های منطقه محسوب می‌شود و با مشکلاتی مانند هزینه‌های بالای تعمیر و نگهداری و بهره‌وری پایین مواجه است.

تحریم‌ها، عدم دسترسی به فناوری‌های جدید و کمبود سرمایه‌گذاری از دلایل اصلی فرسودگی این ناوگان هستند. کشتی‌های قدیمی علاوه بر کاهش توان رقابتی در بازارهای جهانی، به دلیل مصرف بالای سوخت و آلودگی زیست محیطی، چالش‌های بیشتری ایجاد می‌کنند.

کارشناسان، سیاست‌های ناکارآمد و تحریم‌ها را از عوامل اصلی این وضعیت می‌دانند. فرسودگی ناوگان دریایی ایران نه تنها مانع توسعه اقتصادی است، بلکه وابستگی به کشورهای خارجی را نیز افزایش می‌دهد.

پیامدهای اقتصادی و تجاری

فرسودگی ناوگان دریایی تأثیرات منفی بر اقتصاد کشور دارد، از جمله:

• کاهش درآمدهای ارزی
• افزایش وابستگی به شرکت‌های خارجی
• افت صادرات و واردات
• کاهش جذب سرمایه‌گذاری خارجی

راهکارهای پیشنهادی

برای نوسازی ناوگان دریایی، به جای راهکارهای کلیشه‌ای، باید به وضعیت ویژه ایران توجه کرد و راهکارهای عملی ارائه داد:

1. اولویت‌بندی نوسازی:

   نفتکش‌ها به دلیل اهمیت آنها در صادرات نفت در اولویت قرار بگیرند. قراردادهای بلندمدت برای خرید کشتی‌های جدید و همکاری با شرکت‌های خارجی برای ساخت نفتکش‌های سبز منعقد شود. برای کشتی‌های کانتینری، به جای خرید کشتی جدید، بهره‌وری کشتی‌های موجود با ارتقاء تجهیزات و استفاده از فناوری‌های هوشمند افزایش یابد.

2. ایجاد مرکز ملی تحقیق و توسعه:

   این مرکز به عنوان هاب نوآوری برای استفاده از فناوری‌های جدید مانند سیستم‌های هوشمند برای پیش‌بینی نیازهای تعمیر و نگهداری کشتی‌ها عمل کند.

3. تقویت همکاری با شرکت‌های بیمه و تأمین مالی:

   سازوکارهای ویژه برای جذب سرمایه‌گذاری و تسهیلات مالی ایجاد شود. شرکت‌های بیمه با ارائه پوشش‌های بیمه‌ای خاص، ریسک‌های نوسازی را کاهش دهند.

4. تشویق به ایجاد ناوگان هیدروژن و الکتریکی:

   برنامه‌ریزی برای راه‌اندازی کشتی‌های با سوخت هیدروژن و الکتریکی به کاهش آلودگی و هزینه‌های سوخت کمک کند.

5. ایجاد شبکه‌ای از بندرهای سبز:

   زیرساخت‌های بندری برای حمایت از کشتی‌های با سوخت‌های سبز و تکنولوژی‌های نوین توسعه یابد.

6. استفاده از قراردادهای مشارکت عمومی و خصوصی (PPP):

   از این مدل‌ها برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی و داخلی جهت نوسازی ناوگان استفاده شود.

7. ایجاد سیستم‌های هوشمند برای پیش‌بینی مشکلات فنی:

   این سیستم‌ها با استفاده از داده‌های بزرگ و تحلیل‌های پیشرفته می‌توانند زمان مناسب برای تعمیرات و بهینه‌سازی عملکرد کشتی‌ها را مشخص کنند.

نتیجه‌گیری

در نهایت، نوسازی ناوگان دریایی منجر به افزایش توان رقابتی، جذب سرمایه‌گذاری و توسعه پایدار در تجارت جهانی می‌شود. این فرآیند نیازمند همکاری دولت و بخش خصوصی و اجرای سیاست‌های استراتژیک است.