با گذشت نزدیک به سه سال از تصویب پروتکل ارزیابی اثرات زیستمحیطی فرامرزی دریای خزر در کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی، مسئولان سازمان حفاظت محیط زیست ابراز امیدواری کردهاند که این پروتکل به زودی در صحن علنی مجلس نیز به تصویب برسد و ایران به جمع اعضای این پروتکل بپیوندد.
اهمیت محیط زیست دریای خزر
دریای خزر به عنوان بزرگترین دریاچه جهان، با منابع آلودهکننده متعددی مواجه است و اکوسیستم آن به شدت در معرض خطر قرار دارد. استخراج نفت و گاز، آلودگیهای صنعتی، کشاورزی و شهری از جمله عوامل تهدیدکننده محیط زیست این دریاچه هستند.
کنوانسیون تهران و پروتکلهای آن
در سال ۱۳۸۲، کشورهای حاشیه دریای خزر (ایران، آذربایجان، قزاقستان، روسیه و ترکمنستان) کنوانسیون تهران را برای حفاظت از محیط زیست خزر امضا کردند. این کنوانسیون شامل ۵ پروتکل است که پس از تصویب در مجالس کشورهای عضو، لازمالاجرا میشوند.
پروتکلهای چهارگانه
تاکنون چهار پروتکل مربوط به مبارزه با آلودگی نفتی، آلودگی ناشی از منابع مستقر در خشکی، تنوع زیستی و ارزیابی اثرات زیستمحیطی فرامرزی به تصویب رسیدهاند. پروتکل ارزیابی اثرات زیستمحیطی فرامرزی برای اجرای طرحهای عمرانی در دریای خزر، تهیه پیوست زیستمحیطی را الزامی میکند.
افزایش نظارت بر محیط زیست خزر
به گفته احمد لاهیجان زاده، معاون محیط زیست دریایی و تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست، پروتکل ارزیابی اثرات زیستمحیطی فرامرزی با پیشنهاد ایران به سایر پروتکلها اضافه شده است. وی تاکید کرد که این پروتکل به ایران کمک میکند تا بر طرحهای عمرانی در دریای خزر نظارت بیشتری داشته باشد.
سرانجام یک پروتکل باقی میماند
لاهیجان زاده با اشاره به اینکه تنها یک پروتکل از ۵ پروتکل کنوانسیون تهران باقی مانده است، گفت: این پروتکل مربوط به پایش، ارزیابی، دستیابی و تبادل اطلاعات است و در مراحل کارشناسی قرار دارد.
چالشهای محیط زیستی خزر
پسروی آب، تغییرات اقلیمی، افزایش سرعت وزش باد و افزایش دما از جمله چالشهای محیط زیستی دریای خزر هستند. کارشناسان معتقدند که برای دستیابی به توسعه پایدار در اکوسیستم خزر، باید ملاحظات زیستمحیطی در برنامههای توسعه لحاظ شود.
بازنشر فانوس دریا به نقل از اقتصاد آبی