جمهوری اسلامی ایران در سالهای اخیر با وجود تحریمهای شدید، توانسته است جایگاه خود را به عنوان یک قدرت دریایی برجسته در منطقه خاورمیانه تثبیت کند. بر اساس آمار ارائه شده توسط کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل متحد (آنکتاد)، ناوگان دریایی ایران در بازه زمانی ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲، با وجود تحریمها، بیشترین رشد را در جهان تجربه کرده است. این دستاورد قابل توجه، در شرایطی حاصل شده است که میانگین سنی ناوگان دریایی ایران به طور قابل توجهی بالاتر از استانداردهای جهانی است.
راهبرد توسعه دریانوردی در ایران
دولت ایران با تدوین برنامههای راهبردی، به دنبال تقویت جایگاه دریایی کشور و افزایش سهم ایران در تجارت جهانی است. برخی از مهمترین اهداف این برنامهها عبارتند از:
- توسعه همکاریهای منطقهای: افزایش همکاریهای اقتصادی و تجاری با کشورهای همسایه و سایر کشورهای منطقه، به منظور بهرهگیری از ظرفیتهای دریایی و ایجاد کریدورهای حملونقل منطقهای.
- نوسازی ناوگان: کاهش سن ناوگان دریایی و افزایش بهرهوری آن از طریق سرمایهگذاری در ساخت و خرید کشتیهای جدید.
- توسعه زیرساختهای بندری: بهبود زیرساختهای بندری و افزایش ظرفیت تخلیه و بارگیری کالا.
- توسعه حملونقل چند وجهی: ایجاد ارتباط بین حملونقل دریایی، ریلی و جادهای به منظور تسهیل جریان کالا و کاهش هزینههای حمل و نقل.
چالشها و فرصتها
با وجود دستاوردهای قابل توجه، صنعت دریایی ایران همچنان با چالشهایی مانند تحریمهای بینالمللی، محدودیتهای مالی، کمبود نیروی متخصص و رقابت شدید با سایر کشورها مواجه است. با این حال، ایران با اتخاذ تدابیر هوشمندانه و بهرهگیری از ظرفیتهای داخلی و منطقهای، میتواند بر این چالشها غلبه کرده و به اهداف خود دست یابد.
تحریمها و تأثیر آن بر صنعت دریایی ایران
تحریمهای اعمال شده علیه ایران، به ویژه در حوزه دریایی، با هدف محدود کردن فعالیتهای اقتصادی و تجاری این کشور بوده است. با این حال، ایران با اتخاذ راهکارهایی مانند استفاده از ناوگان کوچکتر، تغییر مسیرهای دریایی و توسعه همکاری با کشورهای دوست، توانسته است اثرات منفی تحریمها را کاهش دهد.
واکنش جامعه بینالمللی به تحریمهای دریایی علیه ایران
تحریمهای دریایی علیه ایران با واکنشهای متفاوتی از سوی جامعه بینالمللی مواجه شده است. بسیاری از کشورها و سازمانهای بینالمللی این تحریمها را غیرقانونی و مغایر با اصول آزادی دریانوردی دانستهاند. با این حال، برخی دیگر از کشورها از این تحریمها حمایت کرده و معتقدند که این اقدامات برای حفظ امنیت و ثبات منطقه ضروری است.
آینده صنعت دریایی ایران
با توجه به پتانسیلهای بالای ایران در حوزه دریایی و تلاشهای دولت برای توسعه این صنعت، میتوان انتظار داشت که ایران در آینده نقش پررنگتری در تجارت جهانی ایفا کند. با این حال، موفقیت ایران در این زمینه به عوامل مختلفی از جمله رفع تحریمها، بهبود روابط بینالمللی، سرمایهگذاری در زیرساختها و توسعه نیروی انسانی متخصص بستگی دارد.
بازنشر فانوس دریا به نقل از اقتصاد آبی