دکتر سعید شفیعی ثابت۱
اقتصاد دریا پایه یا دریا محور و به بیانی دیگر اقتصاد آبی از دیدگاههای مختلف تعریفشده است. بانک جهانی اقتصاد آبی را استفاده پایدار از منابع اقیانوسی در جهت رشد اقتصادی، بهبود معیشت و مشاغل و درعینحال حفظ سلامت بومسازگان اقیانوسها تعیین نموده است. در تعریفی دیگر توسط کمیسیون اروپا کلیه فعالیتهای مربوط به اقیانوسها، دریاها و سواحل که طیف گستردهای از بخشهای بههمپیوسته تأسیسشده و نوظهور را پوشش میدهد بهعنوان اقتصاد دریا محور در نظر میگیرد. از دیدگاه اتحادیه کشورهای مشترک المنافع اقتصاد دریا پایه مفهومی نوظهور که مدیریت بهتر منابع اقیانوسی و آبی ما را تشویق میکند تعریفشده است. از طرفی سازمان بین المللی حفاظت یک سازمان محیطزیست غیرانتفاعی آمریکایی میافزاید که اقتصاد آبی همچنین شامل مزایای اقتصادی است که ممکن است به بازار عرضه نشود، مانند ذخیره کربن، حفاظت از سواحل، ارزشهای فرهنگی و تنوع زیستی.
امروزه اقتصاد آبی یک اصطلاح پرکاربرد در سراسر جهان است و مرکز اقتصاد آبی با سه معنی مرتبط متمایز نموده است که شامل سهم کلی اقیانوسها در اقتصادها، نیاز به پرداختن به پایداری زیستمحیطی اقیانوسها و اقتصاد اقیانوسی بهعنوان یک فرصت رشد برای کشورهای توسعهیافته و درحالتوسعه است. سازمان ملل متحد اخیراً اقتصاد آبی را بهعنوان اقتصادی تعریف کرده است که شامل طیف وسیعی از بخشهای اقتصادی و سیاستهای مرتبط است که باهم تعیین میکنند که آیا استفاده از منابع اقیانوسی پایدار است یا خیر.
چالش مهم اقتصاد آبی درک و مدیریت بهتر بسیاری از منابع است. جنبههای پایداری اقیانوسی، از ماهیگیری پایدار گرفته تا سلامت اکوسیستم تا جلوگیری از آلودگی، اقتصاد آبی ما را به چالش میکشد تا درک کنیم که مدیریت پایدار منابع اقیانوسی نیازمند همکاری در سراسر مرزها و بخشها از طریق مشارکتهای مختلف و در مقیاسی است. بهویژه برای کشورهای درحالتوسعه که با محدودیتهای قابلتوجهی روبرو هستند.
- محقق علوم رفتارشناسی آبزیان و زیست صوتیات، عضو هیات علمی گروه شیلات دانشکده منابع طبیعی دانشگاه گیلان ↩︎