زمان: سه شنبه از ساعت ۱۰ تا ۱۲
مکان: اتاق بازرگانی صنایع، معادن و کشاورزی تهران سالن جلسات طبقه سوم
حاضرین: آقایان دهقان دهنوی و قنادزاده رئیس و معاون سازمان توسعه تجارت، غفرالهی رئیس کمیسیون تسهیل و تجارت اتاق تهران و مدیران و دبیران تشکل های اقتصادی عضو اتاق بازرگانی
ابتدا آقای غفراللهی رئیس کمیسیون با خیر مقدم به حاضرین و تشکر از حضور آقای دهقان دهنوی اظهار داشتند که جلسه در شرایط جدید برگزار می شود و طبیعتاً سوالات ما متفاوت شده و تحت تاثیر تصمیم اخیر دولت و اینکه بدون مقدمه چینی لازم تک نرخی شدن ارز انجام شده با شرایط متفاوتی برگزار می شود. البته درخواست تک نرخی شدن ارز خواسته ما بود ولی ابهاماتی دارد از جمله اینکه آزادسازی نرخ ارز باید با آزادسازی قواعد و بخشنامه ها همراه باشد و اگر همان رویه و تفکر قبلی همچنان وجود داشته و کنترل های بیش از حد و ضوابط کند کننده کار همچنان مطرح باشد نتیجه مطلوب حاصل نخواهد شد.
سپس آقای قنادزاده معاون سازمان توسعه تجارت اظهار داشتند که این تصمیم یک تصمیم مهمی بود که بالاخره دولت جرأتش را به خرج داد و انجام شد. خواسته همه فعالان بخش همین بود و این را هم توضیح دادند که هیچ تغییری در مورد کالاهایی که در تالار اول و دوم بودند اتفاق نیفتاده و فقط نرخ آن ها یکی شده است. این باعث شده که تقاضاهای غیر واقعی حذف شود و پیش بینی ایشان این بود که صف های تخصیص کوتاه می شود و به حدود یک ماه خواهد رسید. ایشان تاکید کردند که ارز ۲۸۵۰۰ تومانی کلا ۱۷ میلیارد دلار بوده که عمدتاً به بخش کشاورزی اختصاص پیدا میکرده و حالا این شده ۱۲۸ هزار تومان؛ بنابراین ۷۰۰ همت برای جبران نقدینگی یک دور از تامین نقدینگی سرمایه در گردش واحدها نیاز خواهد بود و در روز گذشته در وزارت صمت این بسته حمایتی ۷۰۰ همتی تصویب شده است.
بعد از ایشان آقای فرشچیان سوال کردند که وضعیت صادر کنندگانی که از سال ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳ معوقه داشته و اجازه نداشتند که در ارز خود را در تالار دوم ارائه کنند تعهداتشان چه می شود؟ نکته دیگه ای که ایشان فرمودند این بود که شما حدود ۱۷ میلیارد دلاری که از ۲۸۵۰۰ به ۱۲۸۰۰۰ تومان بردید به اضافه اینکه حدودا ۱۳- ۱۴ میلیارد هم قبلا از تالار دوم برده بودید به بازار آزاد اینها جمعا ۴۰ میلیارد دلار می شود و مابه التفاوت این ۴۰ میلیارد دلار خیلی رقمش سنگین می شود و این ۷۰۰ همتی که شما میخواهید بدهید پاسخگو نیست. ضمن اینکه اساسا ما با این موضوع مخالفیم! شما که مجانی نمیخواهید این وام را بدهید؛ بهره وامی که به ما می دهید عملاً هزینه تولید را بالا می برد. ما خواهشمان این است که شما بستر و فرایند را اصلاح کنید؛ مثلاً پرداخت به تامین اجتماعی به جای ۳۰ روز ۱۸۰ روز شود یا تصفیه ارزش افزوده شش ماهه شود و … یعنی این ۷۰۰ همت را به ما ندهید که خودش یک رانتی می شود ولی به جایش این فرجه ها و فرصت ها را برای ما فراهم کنید. از دیگر انتقادات آقای فرشچیان این بود که اساساً اینکه می گوئید واردات بدون انتقال ارز یعنی چه؟ این معنی ندارد و بدون انتقال ارز یعنی اینکه همان ارز آزاد و قاچاق را به رسمیت شناختیم و این به ضرر تولید هست.
بعد از ایشان آقای آرگون فرمودند که اولاً این ۷۰۰ همت را شما نخواهید داد و منابعتان محدوده است و ندارید که بدهید ضمن اینکه نهایتاً با بهره حدود ۴۰ درصد برای ما خواهد بود و فعال اقتصادی که حداکثر با ۲۰ درصد سود میخواهد کار کند مجدداً ضرر می کند.
آقای قنادزاده گفتند که سیاست اصلی ما در شرایط جدید این هست که صادر کننده مالک ارزش باشد ولی تا الان شالوده نظام فکری بانک مرکزی و مجموعه دولت حمایت از وارد کننده بوده؛ بنابراین تحولی که اتفاق افتاده عملا به نفع صادر کننده است. در مورد سوال آقای فرشچیان هم گفتند که بله آن که تعهد ارزی داشته و باید به تالار یک می آورده چون دیگر تالار یک وجود ندارد منطقاً باید ببرد در همین تالار جدید عرضه کند و البته ایشان گفتند که روی این موضوع هنوز تصمیم گیری نشده ولی منطقاً باید به این شکل باشد.
آقای تقوی فر فرمودند که عبور از ارز رانتی به ارز رقابتی نیاز به اصلاح دیدگاه های دولتی ها دارد که این کار بسیار سختی است. از آقای پزشکیان که شجاعت کرده اند تشکر می کنیم ولی خوب بود که از ما نظر می خواستید تا نظراتمان را به شما بدهیم تا شما چکش کاری کنید نه اینکه شما تصمیم بگیرید و به ما اطلاع رسانی کنید. نکته بعدی هم این است که وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده ما بخشنامه می کنیم و قیمت ها را اعلام می کنیم یا بازارگاه باید حفظ شود و غیره؛ اینها یعنی اینکه وزارت خانه همچنان دنبال این است که واردات را به همان روال قبلی انجام دهند. این دیدگاه ها دوباره ما را گرفتار خواهد کرد.
آقای دهقان دهنوی گفتند تصمیماتی که درباره ارز ترجیحی انجام شد که عمده اش مربوط به جهاد کشاورزی بوده و یک بخشی هم مربوط به وزارت صمت بوده (که بیشترش دلار ۷۰ تا ۸۵ هزار تومانی تالار دوم بوده) و یک بخشی هم که ارز توافقی بود. یعنی این سه تا بخش به طور کلی اشکالاتی داشت که قابل اصلاح نبود بنابراین ما ضمن اهمیت به بخش خصوصی دو موضوع را باید تاکید کنیم: یکی سیاست گذاری کار حاکمیت است و اجرا توسط بخش خصوصی. بنابراین هرکس باید کار خودش را انجام بدهید. بکنه ما سیاست گذاری میکنیم و شما بخش خصوصی هستید و اجرا را باید انجام بدید. همانگونه که دولت نباید در اجرا دخالت کند به همان اندازه باید با قدرت سیاست گذاری کند. در بخش خصوصی هم اینطور نیست که همه یکسان باشند. وارد کننده به ما می گوید که من را در این تصمیم گیری اخیر مجبور کردی که نهاده خام را ۵۰ درصد گرانتر بخرم؛ صادر کننده میگوید چرا من را مجبور می کردی که به نرخ ۸۵ هزار تومان ارز را بفروشم. بنابراین دو تا دیدگاه متفاوت هست الان یک مرکز مبادلهای وجود دارد و توافق بین خریدار و فروشنده هست. این آثار مثبتی دارد، هم در جامعه هم در بخش خصوصی. دیگر دغدغه دستوری بودن وجود ندارد و این باعث میشود که بازگشت ارز تقویت شود. تقویت برگشت ارز شرایط بهتری برای مردم پیش میآورد؛ رانتها حذف میشود و تقاضای کاذب کاهش پیدا میکند و در نتیجه قیمت ارز اصلاح میشود.
ولی به هر حال مخاطراتی هم هست از جمله اینکه فاصله ارز آزاد (ارزی که از نظر ما به محصولات و کالاهای خلاف تعلق میگیرد و چیزی که برای کشور اولویت ندارد وارد می شود) با این ارز که الان اعلام شده ممکن است فاصله زیاد شود و دوباره انگیزه ای ایجاد کند که صادر کننده ها ارزشان را به این تالار نیاورند. و تعهد ارزی شان را انجام ندهند. ما مسیر کارت های بازرگانی را بستیم و مطمئن باشید که با کسانی که از این به بعد نخواهند تعهد ارزی شان را در این تالار جدید انجام دهند برخورد شدیدی خواهیم داشت.
یک مشکلی هم وجود دارد و آن هم اینکه وارد کننده پول برای خرید به قیمت جدید ندارد؛ یعنی نقدینگی کافی وجود ندارد و لذا رویکرد بسته حمایتی همین هست که یک دور تامین نقدینگی را انجام دهد و قیمت های جدید که اعمال شد خودش دیگر به جریان می افتد. در مورد اینکه این ۷۰۰ همت را چگونه به تولید کننده ها بدهیم در حال تصمیم گیری هستیم. تولید کننده ها عموماً چهار دسته هستند. یک دسته که کالا وارد کرده و تولید با قیمت های پایین قبلی و فروش کرده اند ولی هنوز ارزشان را نگرفته بودند. این ها را ما در اولویت باید بگذاریم یعنی در واقع پولی که دارند نقدینگی با فروش قبلی بوده و در نتیجه باید کمکشان کنیم که نقدینگی شان تامین شود. دوم گروهی هستند که کالای شان در گمرک هست یا میخواهند بخرند اما هنوز خرید انجام نداده اند اما با یک جامپ قیمتی مواجه شده اند که اینجا باید سریع تخصیص ارز شود و کالا از گمرک خارج شود. وقتی که یک دور فروش انجام شود از آن به بعد دیگر تامین نقدینگی با قیمت جدید انجام می شود و شاید اینها در اولویت دوم قرار بگیرند. گروه سوم تولید کننده هایی هستند که اساساً به صورت مستقیم ارز نمی گرفتند و با واسطه خرید می کردند؛ حالا چه ارز تالار اول بود یا تالار دوم. اینها هم باید مورد توجه قرار گیرند و توان خرید پیدا بکنند. گروه چهارم هم تولید کننده هایی هستند که یک ماه پیش به تالار دوم رفتند و گروه های دیگری هم ممکن است وجود داشته باشد که این ها را ما باید مورد رسیدگی قرار بدهیم ولی در هر حال این ۷۰۰ همت شامل منابع داخلی بانک ها، تسهیلات، برات اعتباری، اوراق گام و همه ابزارهای مالی هست که می شود به صورت سریع از آن ها استفاده کرد. بنابراین ما منابع داریم و بانک مرکزی هم همکاری خوبی دارد و محدودیت سقف اعتبار ترازنامه های بانکی را برداشته و به بانک ها اجازه داده اند که حتی اگر از سقف هم عبور می کند این اعتبارات را پرداخت کنند و از بانک مرکزی استقراض کنند.
نکته اصلی این سیاست حمایت از تولید هست چرا که هرجا که تولید کم شود و هر واحدی که از تولید کم شود نیاز به واردات هست و نیاز به واردات یعنی نیاز به ارز بیشتر و نیاز به ارز بیشتر یعنی افزایش قیمت ارز بنابراین ما میدانیم که باید حتما از تولید حمایت کنیم.
اما اینکه این هفت همت حمایت را با حمایت های دیگر مثل بیمه و مالیات و غیره جایگزین کنیم و این که دیون به تعویق بیفتد شاید عملی نباشد. اینها چون به هر حال موضوعات مستقلی هستند شاید نشود خیلی ورود کرد؛ مثلا تامین اجتماعی می گوید این پول بازنشسته هاست و دولت نمی تواند آن را به تعویق بندازد. یا مالیات؛ درآمدهای مالیاتی که در بودجه دیده شده؛ یا عوارض گمرکی که این ها درآمد های دولت هستند که اختلال در آنها سیستم را به هم می ریزد، بنابراین این موضوع هم شاید عملی نباشد ولی در هر حال روی آن فکر می کنیم.
در مورد قانون تجارت غیر رسمی و اینکه واردات بدون انتقال ارز باشد این را همه میدانیم که مشکلات دارد ولی برگردیم ببینیم که چه عاملی باعث شد که قانونی تصویب شود که تجارت غیر رسمی را ساماندهی بکند لنج ها و کولبرها و غیره این کار را انجام میدادند یعنی اینطوری نیست که بگوئیم بعد از این قانون و بعد از اینکه انتقال قرار شد بدون انتقال ارز واردات انجام شود این اتفاق افتاده است.
اما آن لنج هایی که واردات قاچاق داشتید هیچ ثبت و ضبطی نمیشدند اما حالا می شود و آمارها ثبت می شود و یک عوارضی هم میدهند که آن عوارض هم برای توسعه روستا و مناطق مرزی خودشان استفاده می شود و در نتیجه مقداری ساماندهی انجام شده که ظرف پنج سال آینده شاید بشود این ها را جمع کرد. در نهایت ایشان اعلام کردند که بله ارز صادرکننده مال دولت نیست. ارز متعلق به صادر کننده است وارد کننده هم از صادر کننده می خرد. وارد کننده از دولت خریدی ندارد بنابراین نقش دولت فقط تعیین اولویت هاست که این ارز در جاهایی که مورد نیاز کشور هست وارد شود بنابراین نقش دولت به همین مقدار محدود شده است.
جلسه در ساعت ۱۲ پایان یافت و حاضرین از تشکل های مختلف از جمله آقایان خطیبی و خدایی از اتحادیه تولید و تجارت آبزیان با آرزوی موفقیت دولت در سپری کردن این آزمون بزرگ جلسه را ترک کردند.
تعداد بازدید: ۲
لینک کوتاه: کپی کن!
بازنشر فانوس دریا به نقل از اتحادیه تولید و تجارت آبزیان