غواصی صنعتی، نقش راهبردی در توسعه دریا‌محور ایران دارد

حسن‌رضا صفری در نخستین مجمع عمومی انجمن صنفی غواصان صنعتی ایران:

رئیس انجمن مهندسی دریایی ایران و مدیرعامل مؤسسه رده‌بندی ایرانیان با تأکید بر نقش راهبردی غواصی صنعتی، صراحتاً خواستار استقرار مرجعیت فنی مستقل، تدوین مقررات ملی الزام‌آور و اجرای استانداردهای بین‌المللی شد و هشدار داد که تداوم حکمرانی جزیره‌ای و فقدان ناظر مستقل، ایمنی غواصان و پایداری زیرساخت‌های زیرآبی کشور را با تهدید جدی مواجه می‌کند.

به گزارش مارین نیوز، نخستین مجمع عمومی انجمن صنفی غواصان صنعتی ایران روز گذشته با حضور گسترده غواصان صنعتی، پیشکسوتان، مدیران شرکت‌های خدمات فراساحلی و نمایندگان نهادهای تخصصی دریایی برگزار شد؛ مجمعی که به‌زعم بسیاری از حاضران، فراتر از یک رویداد صنفی، نقطه آغاز یک مطالبه‌گری سازمان‌یافته برای اصلاح ساختار غواصی صنعتی کشور بود.
استقبال قابل توجه جامعه غواصان صنعتی از این مجمع، در نخستین تجربه رسمی انجمن، نشان داد که این حوزه تخصصی که سال‌ها در حاشیه سازوکارهای تصمیم‌سازی دریایی قرار داشته، اکنون آماده ورود به مرحله‌ای تازه از تشکل‌یابی، استانداردسازی و گفت‌وگوی نهادی است.
در این مجمع، انجمن مهندسی دریایی ایران و مؤسسه رده‌بندی ایرانیان (ICS) نیز به‌عنوان اعضای حقوقی و همکار، نقش فعالی در حمایت فنی و نهادی از انجمن صنفی ایفا کردند؛ حضوری که از همان ابتدا، بر رویکرد دانش‌محور و استانداردگرای انجمن صحه گذاشت.

صفری؛ از «غواصی عملیاتی» تا «زیرساخت حاکمیت دریایی»
پس از پایان مجمع عمومی، مراسمی با حضور اعضا و مدعوین برگزار شد که در آن حسن‌رضا صفری سخنرانی مفصل و راهبردی خود را با محوریت «جایگاه غواصی صنعتی در توسعه دریا‌محور ایران» ارائه کرد.
صفری در آغاز سخنانش تأکید کرد که غواصی صنعتی در ایران نباید صرفاً به‌عنوان یک فعالیت عملیاتی یا خدماتی تلقی شود و گفت: غواصی صنعتی، ستون فقرات حفظ و بهره‌برداری از دارایی‌های ملی زیر آب است؛ از خطوط لوله و سکوهای انرژی گرفته تا بنادر، شناورها و حتی امنیت دریایی کشور.
وی سپس با طرح این پرسش بنیادین که آیا زیرساخت‌های زیرآبی ایران توان تحمل بار توسعه دریا‌محور را دارند، تصریح کرد که بر اساس داده‌ها و تجربه‌های میدانی، شکاف معناداری میان وضعیت فعلی ایران و الزامات و استانداردهای بین‌المللی در حوزه غواصی صنعتی وجود دارد.

نقد حکمرانی پراکنده و فقدان نهاد ناظر مستقل
رئیس انجمن مهندسی دریایی ایران بخش مهمی از سخنان خود را به نقد ساختار حکمرانی غواصی صنعتی در کشور اختصاص داد. به‌گفته صفری، در سطح جهانی، این حوزه بر پایه یک زنجیره روشن شامل استاندارددهی، نظارت فنی مستقل و الزام‌آوری قانونی اداره می‌شود؛ در حالی که در ایران مراجع صدور مجوز متعدد و پراکنده‌اند، تعارض منافع میان کارفرما و ناظر ایمنی وجود دارد و مرجع ثالث مستقل و مقتدر برای ممیزی فنی و اعتباربخشی تعریف نشده است.
به اعتقاد وی، این خلأ نهادی مستقیماً به کاهش کیفیت آموزش، فرسودگی تجهیزات و افزایش ریسک سوانح منجر شده و باید به‌عنوان یک نقص حکمرانی با آن برخورد شود، نه صرفاً یک مشکل فنی.
تأکید بر تجربه‌های میدانی و مطالبه‌گری حرفه‌ای
صفری در ادامه، با اشاره به نقش تجربه‌های میدانی فعالان باسابقه این حوزه، از جمله مهندس امیر جغتایی، تأکید کرد که پیگیری‌های فنی و حقوقی برای ایمنی غواصان و حفاظت از زیرساخت‌های دریایی، نباید به اقدام فردی تقلیل داده شود.
او تصریح کرد که طرح مسائل حساسی مانند آسیب‌پذیری خطوط لوله در برابر لنگر کشتی‌ها یا نقد علمی پروژه‌هایی نظیر فشارافزایی در پارس جنوبی، نشانه‌ای از ضعف سازوکار شنیده‌شدن صدای متخصصان است و باید به‌عنوان مبنای اصلاح مقررات و شفافیت نهادی مورد توجه قرار گیرد.

سه ستون تحول در غواصی صنعتی ایران
مدیرعامل مؤسسه رده‌بندی ایرانیان، راه‌برون‌رفت از وضعیت موجود را در استقرار یک سامانه منسجم ملی دانست که بر سه محور استوار است:
نخست؛ ایجاد مرجعیت ملی اعتباربخشی و ممیزی تخصصی
صفری اعلام کرد که ICS آمادگی دارد به‌عنوان مرجع تخصصی ثالث در حوزه غواصی صنعتی، مسئولیت‌هایی چون اعتباربخشی مراکز آموزش، صدور گواهی صلاحیت شرکت‌های غواصی و بازرسی اجباری تجهیزات را بر عهده بگیرد؛ اقدامی که به گفته او، تعارض منافع ساختاری را به حداقل می‌رساند.
دوم؛ تدوین مقررات ملی غواصی صنعتی ایران (IIDR)
به باور وی، استانداردهای بین‌المللی نظیر IMCA و IOGP باید با رویکرد بومی‌فهمی، در قالب مقررات ملی الزام‌آور و با مشارکت انجمن صنفی غواصی صنعتی ایران تدوین شود.
سوم؛ اصلاح فرهنگ ایمنی و پاسخگویی
صفری بر لزوم عبور از فرهنگ «انجام کار به هر قیمت» و حرکت به‌سوی تعرفه‌های پایه، سامانه‌های گزارش‌دهی غیرتنبیهی و یادگیری سازمانی از حوادث تأکید کرد.

نگاه به آینده؛ از ROV تا هوش مصنوعی زیر آب
بخش پایانی سخنرانی صفری به تحولات فناورانه اختصاص داشت. او با اشاره به روند جهانی کاهش حضور غواص در محیط‌های پرریسک، استفاده از مدل‌های ترکیبی غواصی انسانی و رباتیک (ROV/AUV) را یک الزام آینده‌محور دانست.
همچنین، بر نقش دفترچه‌های دیجیتال، داده‌محوری، دوقلوی دیجیتال و هوش مصنوعی در پیش‌بینی ریسک، نگهداری پیشگیرانه و ارتقای ایمنی غواصان تأکید شد؛ موضوعاتی که به گفته وی، ICS می‌تواند در استقرار زیرساخت‌های ملی آن نقش پیشگام داشته باشد.

غواصی صنعتی، نقش راهبردی در توسعه دریا‌محور ایران دارد

/

خبرنگار : سعید بهبد

بازنشر فانوس دریا به نقل از مارین‌نیوز

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *