مانا- صنعت حملونقل دریایی – که بیش از ۹۰ درصد تجارت جهان را بر دوش میکشد – در قلب این دگرگونی ایستاده است. جهان آماده ورود به سال ۲۰۲۶ میشود؛ سالی با نوسانهای تازه، اما فرصتهایی برای بازسازی و نوآوری سبز.
آتشبس اقتصادی واشنگتن و پکن
جنگ اوکراین؛ دریای سیاه، میدان مین تجارت
اجلاس برزیل و سختگیری سبز بر دریا
گروه هفت؛ امنیت بر موجها
تحریم اجلاس G۲۰؛ شکاف تازه در جنوب
در هشتم نوامبر، دونالد ترامپ اعلام کرد آمریکا در اجلاس گروه بیست آفریقای جنوبی شرکت نخواهد کرد؛ تصمیمی که با ادعای «تبعیض علیه سفیدپوستان آفریقای جنوبی» همراه بود. این تحریم، ریاست آفریقای جنوبی را تضعیف و مذاکرات تجاری را مختل کرد. واکنش صریح سیریل رمافوزا، رئیسجمهور آفریقای جنوبی – که این اقدام را «غیرمسئولانه» خواند نیز نتوانست از اثرات اقتصادی آن بکاهد.
در پی این تصمیم، سرمایهگذاریهای آمریکایی در بنادر کیپتاون و دوربان کاهش یافت و مسیرهای هند-اروپا طولانیتر و پرهزینهتر شدند. تمرکز G۲۰ بر نابرابری جهانی اگرچه در ظاهر اقدامی اخلاقی است، اما در عمل رشد اقتصادی را تا ۱.۵ درصد کند کرده است.
افق ۲۰۲۶؛ میان نوسان و نوآوری
پیشبینی سازمان تجارت جهانی نشان میدهد رشد تجارت جهانی در سال آینده ۲.۵ درصد کُند میشود. کاهش واردات آمریکا، افزایش نرخ سوخت و هزینههای نوسازی ناوگان از عوامل اصلیاند. با این حال، همانقدر که تهدیدها پررنگاند، نشانههایی از نوسازی ساختاری نیز دیده میشود.توافق چین و آمریکا، زنجیرههای تأمین را بازطراحی میکند؛ گروه هفت فناوریهای دیجیتال را برای ردیابی کشتیها بهکار میگیرد؛ و کشورهایی چون ایران، در صورت بهرهگیری از موقعیت ژئوپلیتیکی خود، میتوانند از مسیرهای جایگزین سود ببرند. جهانِ پس از توفان ۲۰۲۵ شاید آرامتر نباشد، اما هوشیارتر و سبزتر خواهد بود.
جمعبندی
دریاها همواره آیینهی سیاستاند. از واشنگتن تا بلِیم، از کیپتاون تا شانگهای، تصمیمهای امروز بر امواج فردا نقش میزنند. ایالات متحده شاید بار دیگر کانون تغییر باشد، اما در این دگرگونی، هر کشتی و هر بندر نقشی تعیینکننده دارد. آینده تجارت جهانی نه در آسمان سیاست، که در عمق آبها رقم خواهد خورد.
*وحید باسره روزنامهنگار حوزه حمل و نقل
بازنشر فانوس دریا به نقل از مانا