۹۰ درصد فروش آنلاین ماهیان زینتی در ایالات متحده آمریکا ازماهیان صید دریایی است

تجارت پرسود و غیرشفاف ماهیان زینتی دریایی در ایالات متحده، عمدتاً از نمونه‌هایی تأمین می‌شود که از صخره‌های مرجانی جمع‌آوری می‌گردند، از جمله گونه‌های در معرض تهدید. پژوهش تازه‌ای به بررسی بازار آنلاین این ماهیان پرداخته و در عین هشدار درباره خطرات زیست‌محیطی، بر ظرفیت بالقوه آبزی‌پروری به عنوان جایگزینی پایدارتر تأکید کرده است.

علاقه‌مندی به آکواریوم‌های دریایی صنعتی چند میلیارد دلاری در سطح جهان است، و ایالات متحده بزرگ‌ترین واردکننده آن محسوب می‌شود و نزدیک به دو سوم از عرضه جهانی را به خود اختصاص داده است. بخش عمده‌ای از این تجارت به فضای دیجیتال منتقل شده، جایی که سهولت خرید، زنجیره تأمین پیچیده‌ای را پنهان می‌کند که پیامدهای زیست‌محیطی قابل‌توجهی دارد.

مطالعه‌ای که به‌تازگی در نشریه Conservation Biology منتشر شده و توسط پژوهشگرانی ازPrinceton University، University of Sydney، Nanyang Technological University،Roger Williams University  و University of Massachusetts Boston  انجام گرفته، جنبه‌های پنهان این بازار را روشن کرده است. این تحقیق، محصولات عرضه‌شده در چهار پلتفرم اصلی تجارت الکترونیک ماهیان دریایی در ایالات متحده بین ژوئیه ۲۰۲۱ تا نوامبر ۲۰۲۴ را بررسی کرده است. نتایج به‌روشنی نشان می‌دهند که تکیه بر ماهیان صیدشده از طبیعت بسیار بالا بوده و اطلاعات موجود برای ارزیابی پایداری این تجارت در بسیاری از موارد ناکافی است.

یافته‌های کلیدی

• ۲ درصد از میان ۷۳۴ گونه ماهی دریایی که در پلتفرم‌های اصلی آنلاین ایالات متحده به فروش می‌رسند، منحصراً از طبیعت صید می‌شوند.
• ۴۵ گونه که از نظر حفاظتی در معرض خطر هستند (در خطر انقراض یا دارای جمعیت رو به کاهش) در میان گونه‌های فروشی شناسایی شده‌اند که ۳۸ گونه از آن‌ها تنها از طبیعت به دست می‌آیند.
• ۱۰۰ گونه از ماهیانی که در این تجارت مبادله می‌شوند، در پایگاه‌های مرجع مانندFishBase یا IUCN  به عنوان گونه‌های مرتبط با تجارت آکواریومی ثبت نشده‌اند که این امر نشان‌دهنده نبود نظام ردیابی است.
• در گونه‌هایی که هم از طبیعت و هم از طریق آبزی‌پروری عرضه می‌شوند، نمونه‌های پرورشی به طور میانگین ۲۸.۱ درصد ارزان‌تر از نمونه‌های صیدشده از طبیعت هستند.

ماهی‌های آکواریومی ما از کجا می‌آیند؟

برای درک گستردگی بازار، پژوهشگران داده‌هایی از ۷۳۴ گونه منحصربه‌فرد متعلق به ۱۳ خانواده محبوب ماهیان آکواریومی گردآوری کردند. نتایج تحلیل نشان داد که منبع تأمین این جانوران عمدتاً از نوع استخراج (صید) از طبیعت است:

• ۲ درصد از گونه‌ها (در مجموع ۶۵۵ گونه) به طور کامل از طبیعت تأمین می‌شوند.
• تنها ۲.۹ درصد (۲۱ گونه) منحصراً از طریق آبزی‌پروری به دست می‌آیند.
• ۸ درصد (۵۰ گونه) هم از صید طبیعی و هم از پرورش در دسترس هستند.

این پژوهش نشان می‌دهد که بسیاری از گونه‌هایی که بیشترین میزان تجارت را دارند، مانند خانواده (Labridae) ماهی‌های لب ‌نارنجی یا  (wrasses) ، دلقک ماهی‌ها و دیگر گونه‌های Pomacentridae، و همچنین (گابی‌ها) Gobiidae، از صخره‌های مرجانی مناطق گرمسیری، اغلب در ناحیه هند-اقیانوس آرام، جمع‌آوری می‌شوند. این مناطق از دیرباز به عنوان مراکز اصلی تجارت ماهیان زینتی دریایی شناخته شده‌اند، جایی که شیوه‌های صید غیراصولی، از جمله استفاده از سیانید، به‌صورت مستند ثبت شده است. در عین حال، همین مناطق دارای شیوه‌های صید پایدار نیز هستند که می‌توانند به عنوان الگوهایی برای تجارت مسئولانه مورد توجه قرار گیرند. برای جوامع محلی این نواحی، جمع‌آوری ماهیان زینتی می‌تواند منبع مهمی از درآمد به شمار آید.

گونه‌های در معرض خطر در سبد خرید

فراتر از گستردگی این تجارت، یکی از بزرگ‌ترین نگرانی‌ها تأثیر آن بر جمعیت‌های آسیب‌پذیر است. نتایج نگران‌کننده نشان می‌دهد که بر اساس داده‌های IUCN  (اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت) ۴۵ گونه از ماهیانی که برای فروش عرضه می‌شوند در فهرست گونه‌های نیازمند حفاظت قرار دارند. از این میان، ۲۰ گونه در دسته گونه‌های در معرض خطر طبقه‌بندی شده‌اند و ۲۵ گونه دیگر نیز روند کاهش جمعیت را نشان می‌دهند.

نگران‌کننده‌تر آنکه ۳۸ گونه از این ۴۵ گونه آسیب‌پذیر، منحصراً از طبیعت صید می‌شوند. این موضوع به آن معناست که تقاضای آکواریوم‌داران می‌تواند مستقیماً به کاهش جمعیت گونه‌هایی منجر شود که همین حالا نیز با خطر بالای انقراض روبه‌رو هستند.

افزون بر این، پژوهش شکاف‌های اطلاعاتی قابل‌توجهی را آشکار کرده است. صد گونه از ماهیانی که در این تجارت مبادله می‌شوند، در پایگاه‌های داده IUCN  یا FishBase  به عنوان بخشی از تجارت آکواریومی ثبت نشده‌اند. علاوه بر این، ۳۴ گونه در رده “Data Deficient”  (دارای داده ناکافی) و ۴۶۳ گونه با روند جمعیتی نامشخص قرار دارند، که این موضوع مدیریت و نظارت بر تجارت آن‌ها را به‌شدت دشوار می‌سازد.

قیمت ماهیان وحشی در مقایسه با پرورشی

این پژوهش همچنین عواملی را که بر قیمت ماهیان تأثیر می‌گذارند بررسی کرده است. نتایج نشان داد که ارزان‌ترین نمونه‌ها معمولاً ماهیانی هستند که اندازه کوچک‌تری دارند، در آب‌های کم‌عمق زندگی می‌کنند و به‌صورت گروهی شنا می‌کنند؛ ویژگی‌هایی که صید آن‌ها را آسان‌تر می‌سازد.

یکی از یافته‌هایی که می‌تواند به تغییر در بازار منجر شود این است که ماهیان پرورشی ارزان‌تر هستند. در مقایسه میان ۵۰ گونه‌ای که هم از طبیعت و هم از پرورش در دسترس بودند، نمونه‌های پرورشی به‌طور قابل‌توجهی مقرون‌به‌صرفه‌تر بودند. به‌طور میانگین، قیمت یک ماهی پرورشی ۲۸.۱ درصد کمتر از نمونه صیدشده از طبیعت بود.

دکتر Lin پژوهشگر اصلی این مطالعه، اظهار داشت: «این واقعیت که ماهیان پرورشی اغلب ارزان‌تر از نمونه‌های صیدشده از طبیعت هستند، نشان می‌دهد که جایگزین‌های پایدار نه‌تنها ممکن، بلکه سودآور نیز هستند.» با این حال، بخش عمده ماهیانی که در بازار ایالات متحده عرضه می‌شوند همچنان از طبیعت صید می‌شوند. او افزود: «ترجیحات مصرف‌کنندگان، موانع فنی و زیستی در زمینه تکثیر، و زنجیره‌های تأمین مبهم همچنان باعث تداوم تقاضا برای ماهیان صیدشده از طبیعت می‌شوند».

آبزی‌پروری و مدیریت پایدار به‌عنوان ابزارهای حفاظتی

نویسندگان این مطالعه اشاره می‌کنند که تغییر به سمت تکثیر در اسارت می‌تواند فشار بر جمعیت‌های طبیعی را کاهش داده و آسیب‌های زیست‌محیطی را کم کند. با این حال، دکتر Lin بر اهمیت رویکردی متعادل تأکید کرد که هم تنوع زیستی و اکوسیستم‌های صخره‌ای را محافظت کند و هم معیشت جوامع ساحلی در مناطق تأمین را حمایت نماید.

دکتر Lin توضیح داد: «سرمایه‌گذاری در آبزی‌پروری، حمایت از شیلات‌های طبیعی مدیریت‌شده، اجرای طرح‌های معتبر گواهی‌نامه محیط‌زیستی و کاهش تقاضا برای ماهیان صیدشده به‌صورت غیراصولی می‌تواند به هدایت صنعت به مسیر پایدارتر کمک کند».

این چشم‌انداز جامع اهمیت زیادی دارد، زیرا تغییر کاملاز صید  به آبزی‌پروری در کشورهای واردکننده می‌تواند به جوامع صیادی که به این تجارت وابسته‌اند آسیب برساند. از این رو، ترویج صید پایدار طبیعی گزینه‌ای مکمل و قابل‌اتکا محسوب می‌شود.

به سوی تجارتی شفاف‌تر و پایدارتر

غیرشفاف بودن این صنعت یک مانع اساسی است. دکتر Lin اظهار داشت: «ما به‌طور فوری به ردیابی بهتر و نظارت قانونی نیاز داریم تا اطمینان حاصل شود که ماهیان آکواریومی به‌طور مسئولانه تأمین می‌شوند. مصرف‌کنندگان هیچ راه مطمئنی برای دانستن اینکه ماهی‌هایی که می‌خرند به‌صورت پایدار صید شده‌اند، ندارند».

اگرچه این موضوع جزو محورهای اصلی این مطالعه نبود، دکتر Lin همچنین اشاره کرد که بازار ماهیان آکواریومی در استرالیا با مسائل مشابهی مواجه است. او گفت: «استرالیا یکی از ۲۰ واردکننده برتر جهانی ماهیان زینتی زنده است. این لزوماً چیز بدی نیست، اما وقتی تجارت جهانی تا این حد غیرشفاف است، ما مجبوریم حدس بزنیم هر ماهی از کجا آمده و چگونه صید شده است».

برای ایجاد تغییر، آگاهی عمومی نقش کلیدی دارد. او تأکید کرد: «آگاهی عمومی نسبت به پیامدهای زیست‌محیطی تجارت آکواریومی نیز برای هدایت تصمیمات بهتر مصرف‌کنندگان و اصلاحات مؤثر سیاستی حیاتی است».

دکتر Lin نتیجه‌گیری کرد: «امیدواریم یافته‌های ما انگیزه‌ای برای قانون‌گذاران، ذی‌نفعان صنعت و مصرف‌کنندگان باشد تا با هم برای حفاظت از گونه‌های آسیب‌پذیر صخره‌ای، ترویج شیوه‌های تجاری پایدار و حمایت از جوامع ساحلی که معیشتشان به این صنعت وابسته است، همکاری کنند».

تعداد بازدید: ۰

لینک کوتاه: کپی کن!