در هیاهوی اخبار ضد و نقیض از محدودیت جدید بنادر چین برای کشتی های ایرانی، رئیس اتاق بازرگانی مشترک دو کشور پرده از یک بازی پیچیده تر برداشت. ماجرا نه یک تصمیم جدید از سوی پکن، بلکه تشدید فشارهای آمریکا بر چین با استفاده از کارت ایران است. مجیدرضا حریری تاکید میکند که مشکل پهلوگیری کشتی های با پرچم ایران در بنادر دنیا به تحریم های حمل و نقل آمریکا از سال ۲۰۱۷ باز میگردد و از همان زمان نیز چین صرفاً دو بندر مشخص را به کشتی های تجاری ایرانی اختصاص داده بود.
اما اتفاق جدید و نگران کننده، اقدام اخیر آمریکا در تحریم مستقیم چهار بندر استراتژیک چین و ده ها شخص حقیقی و حقوقی چینی است که در زمینه حمل و نقل نفت و ال پی جی با ایران همکاری داشته اند. به گفته حریری، “درست است که تحریم علیه ایران است، اما هدف اصلی آمریکا ضربه زدن به چین در جنگ تجاری است.” این یعنی ایران ناخواسته به ابزاری در این نبرد اقتصادی میان دو غول جهانی تبدیل شده است.
اگرچه چین رسماً اعلام کرده که تحریم های یکجانبه آمریکا را به رسمیت نمیشناسد و از منافع خود دفاع خواهد کرد، اما این وضعیت ریسک های بالقوه ای را برای ایران به همراه دارد. این خطر وجود دارد که در صورت توافق احتمالی میان پکن و واشنگتن، چین خرید نفت خود از ایران را کاهش دهد. از سوی دیگر، جنگ تعرفه ای میان این دو کشور میتواند با کاهش نیاز چین به انرژی، به افت قیمت جهانی نفت منجر شود که مستقیماً بر اصلی ترین منبع درآمد ارزی ایران، یعنی صادرات نفت و محصولات پتروشیمی، تاثیر منفی خواهد گذاشت.
در نهایت، به نظر میرسد ایران در میانه یک جنگ اقتصادی قرار گرفته که آن را مدیریت نمیکند. در این میدان نبرد که تغییرات آن میتواند مستقیماً بر اقتصاد دریایی و درآمدهای صادراتی کشور تاثیر بگذارد، باید هوشمندانه از فضا های ایجاد شده برای تقویت روابط بهره برد.
به نظر شما در این جنگ تجاری پیچیده، ایران چگونه میتواند از تبدیل شدن به یک قربانی جلوگیری کرده و منافع اقتصادی و تجاری خود را در حوزه دریا حفظ کند؟ راهکارهای شما چیست؟
- منبع دادهها: اعلامیههای رسمی اتاق بازرگانی ایران و چین و اخبار مرتبط با روابط تجاری ایران و چین
- شیوه جمعآوری دادهها: تحلیل اخبار منتشر شده در خصوص سیاستهای تجاری دو کشور و اظهارات مقامات اقتصادی
- بازه زمانی: اطلاعات مربوط به اعلام رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین
- روش تحلیل دادهها: بررسی وضعیت روابط تجاری و حملونقل دریایی ایران با چین
بازنشر فانوس دریا به نقل از اقتصاد آبی