دیوارهای بلند بیخبری میان نهادهای کلیدی تجارت دریایی ایران فروریخت. پس از سالها چالش و ناهماهنگی که مانند لنگری سنگین، سرعت کشتی تجارت کشور را گرفته بود، سرانجام سه بازوی اصلی این حوزه، یعنی گمرک، سازمان بنادر و سازمان اموال تملیکی، به یکدیگر متصل شدند. این یکپارچگی، که در قالب طرح کلان هوشمندسازی گمرک عملیاتی شده، نه یک خبر عادی، بلکه سرآغاز فصلی جدید برای پایان دادن به معضل تاریخی رسوب کالا و آغاز شفافیت در بزرگترین دروازههای اقتصادی کشور است.
تا پیش از این، نبود ارتباط لحظهای میان سامانههای گمرک و انبارهای بنادر، یک خلاء اطلاعاتی بزرگ ایجاد کرده بود. واردکنندگان کالا اغلب نمیدانستند محموله آنها دقیقاً در چه وضعیتی است و گمرک نیز دید روشنی بر کالاهای اظهار نشده نداشت. نتیجه این ناهماهنگی، صفهای طولانی کانتینرها در بنادر، کندی در تامین مواد اولیه کارخانهها و افزایش هزینههای تمام شده برای تولیدکننده و مصرف کننده بود. اما اکنون با این اتصال برخط، اطلاعات انبارهای بنادر، به ویژه در قطبهای تجاری مانند بندر شهید رجایی و بندر امام خمینی (ره)، به صورت لحظهای در اختیار گمرک قرار میگیرد. این یعنی رصد دقیق کالاها حتی پیش از اظهار رسمی و توانایی مدیریت هوشمندانه کالاهای رسوبی.
همزمان، طلسم اتصال گمرک به سازمان جمع آوری و فروش اموال تملیکی نیز پس از یک دهه شکست. این پروژه که سالها به دلیل مشکلات فنی معطل مانده بود، اکنون راه را برای تعیین تکلیف سریع و شفاف کالاهای متروکه و ضبط شده باز میکند. کارشناسان معتقدند این گام، تاثیری مستقیم بر جلوگیری از فساد، کاهش انباشت غیرضروری کالا و کوتاه شدن فرآیندهای حقوقی و اداری دارد.
این اقدام تنها یک پازل از تصویر بزرگتر “زنجیره داده واحد” در اقتصاد ایران است. در افق این طرح، اتصال کامل به سامانههای بانک مرکزی، وزارت صمت و سازمان استاندارد قرار دارد تا کل فرآیند تجارت خارجی کشور در یک بستر دیجیتال یکپارچه، روان و شفاف مدیریت شود.
به نظر شما، این یکپارچگی تا چه اندازه میتواند به کاهش هزینههای پنهان تجارت و افزایش رقابت پذیری کالاهای ایرانی در بازارهای جهانی کمک کند؟ تجربیات و دیدگاههای خود را با ما در میان بگذارید.
بازنشر فانوس دریا به نقل از اقتصاد آبی