محیط زیست سالم، پیش‌شرط توسعه شهری پایدار

محیط زیست سالم، پیش‌شرط توسعه شهری پایدار

به گزارش پایگاه خبری بندر و دریا، معاون رییس جمهور و رییس سازمان حفاظت محیط زیست به مناسبت بزرگداشت روز جهانی اسکان بشر که در محل وزارت راه و شهرسازی برگزار شد، پیامی ارسال کرد.

متن پیام شینا انصاری به شرح زیر است.

 

بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم

عالیجنابان، خانم ها و آقایان، میهمانان گرامی

افتخار دارم که در این آیین، به مناسبت روز جهانی اسکان بشر، با فرهیختگان، مدیران و کنشگران حوزه‌ی توسعه پایدار و محیط زیست سخن بگویم. این روز فرصتی است برای تأمل در رابطه‌ی میان انسان، محیط زیست و فضا‌های زیستی که ما در آنها زندگی می‌کنیم.

روز جهانی اسکان بشر دهه هاست که در نخستین دوشنبه ماه اکتبر با ابتکار سازمان ملل متحد گرامی داشته می‌شود. و این فرصت در حقیقت یادآور این نکته بنیادین است که مسکن، نه تنها یک نیاز فیزیکی، بلکه یک حق انسانی و اجتماعی است. سازه‌ای که بیش و پیش از یک سازه فیزیکی، می‌بایست تامین کننده نیاز‌های معنوی انسان به مامن و محل آرامش باشد.  حق بر سکونتگاه مناسب و ایمن در بستر شهرها تنها زمانی تحقق می‌یابد که محیط زیست پیرامون آن پایدار، ایمن و سالم باشد. سه گانه آب، خاک و هوا چونان مثلثی تاثیرگذار بر همه وجوه زیست شهری سایه می‌افکند و تصور شهرها مستقل از سپهر محیط زیستی حاکم بر آن هرگز ممکن نیست.

شهرها به عنوان مرکز زندگی انسانی، امروزه بیش از هر زمان دیگری با چالش‌‌های چندوجهی روبه‌رو هستند: رشد شتابان جمعیت شهری، مصرف فزاینده انرژی، آلودگی هوا، بحران پسماند، کمبود منابع آب، فرسایش خاک، فرونشست زمین و پدیده‌ی تغییر اقلیم، تنها بخشی از این تهدیدات‌اند. در چنین شرایطی، اگر توسعه شهری بدون رویکرد محیط زیستی ادامه یابد، سکونتگاه‌‌های انسانی نه مظهر رفاه و آرامش، بلکه منشأ بحران خواهند شد. بازتاب این معنا حتی در انتخاب عنوان امسال روز جهانی هبیتات یعنی ” پاسخ به بحران‌‌های شهری” نیز به وضوح لمس می‌شود.

مطالعات نشان می‌دهد که بیش از ۷۰ درصد انتشار گاز‌های گلخان‌های مستقیماً از فعالیت‌‌های شهری ناشی می‌شود. بارگذاری نامناسب جمعیتی در شهرها، بحران خشکسالی و بهره برداری بی رویه از منابع آبی منتج به فرونشست و تولید فزاینده پسماند این واقعیت را که بحران‌‌های شهری و محیط زیستی در هم تنیده اند مسئولیت ما را  در برنامه ریزی و عمل مشترک دوچندان می‌سازد تا در افقی مشخص و با درنظر گرفتن ابعاد مختلف بحران ها، با جدیت به سوی کاهش آلاینده ها، افزایش بهره‌وری انرژی، و گسترش فضا‌های سبز حرکت کنیم.

در این میان، مفهوم «شهر پایدار و مقاوم» می‌تواند محوری منطقی در سیاست‌گذاری‌ها قرار گیرد. افق دست یابی به شهرهایی که بتوانند در برابر تهدیدات اقلیمی تاب‌آور باشند، و در عین حال، عدالت اجتماعی، سلامت عمومی و کیفیت زیست را برای شهروندان تضمین کنند.

تجربه‌‌های موفق در جهان نشان می‌دهد که پیوند میان برنامه‌ریزی شهری و حفاظت از محیط زیست، تنها از مسیر حکمرانی یکپارچه شهری، مشارکت مردم و هم‌افزایی میان بخش‌‌های دولتی و خصوصی حاصل می‌شود. سیاست‌‌های ملی باید بر پایه داده‌‌های علمی، ارزیابی‌‌های زیست‌محیطی، و برنامه‌ریزی بلندمدت شکل گیرد. دقت در بحران‌‌های امروز شهری و محیط زیستی کشور ما، مبین این نکته است که در هر نقطه‌ای به صورت بخشی و محدود به مساله‌ای پرداخته شده و برای آن تصمیم گیری شده ، خروجی آن بحران در ساحت ها و حوزه‌‌های دیگر بوده است.

در کشور ما، مفهوم توسعه پایدار شهری می‌تواند با اتکا بر ظرفیت‌‌های بومی، دانش فنی و فرهنگ غنی ایرانی، راهگشای آیند‌های سبزتر و متوازن‌تر باشد. از احیای بافت‌‌های فرسوده و مدیریت منابع طبیعی گرفته تا کنترل آلودگی هوا و پسماند و نیز بخش کشاورزی و صنعت همه نیازمند سیاستی هماهنگ و مبتنی بر اصول علمی است.

 

خانم‌ها و آقایان

باید بپذیریم که محیط زیست و سکونتگاه‌‌های انسانی دو حوزه جدا از یکدیگر نبوده بلکه دو روی یک سکه‌اند. متاسفانه نگاه زینتی و مانع بینی محیط زیست، دهه هاست در سپهر مفهوم توسعه در کشور، زمینه ساز آسیب‌‌های فراوان و بعضا غیر قابل بازگشت شده است. تعبیر “محیط ایست” سال هاست که به طنز و جد، بارها در ادبیات سیاسی ما به کار گرفته شده و در بطن خود، نمادی از شتاب زدگی برای توسعه فیزیکی بدون توجه به الزامات محیط زیستی است.

درک و باور این نکته ضروری است که محیط زیست سالم، پیش‌شرط توسعه شهری پایدار و توسعه شهری هوشمند، ابزار حفاظت از محیط زیست است.

بی‌توجهی به این پیوند ظریف، می‌تواند به فروپاشی تعادل اکولوژیکی و اجتماعی بینجامد. در مقابل، سرمایه‌گذاری در شهر‌های پایدار و زیست‌پذیر، نه تنها حفاظت از طبیعت، بلکه تضمین عدالت بین‌نسلی است؛ عدالت میان انسان امروز و انسان فردا.

در پایان، یادآور می‌شوم که مسئولیت ما، تنها مدیریت منابع نیست، بلکه حفظ میراث طبیعی و زیستی برای آیندگان است. هر تصمیمی در حوزه شهرسازی و محیط زیست، اثری ماندگار بر زمین خواهد گذاشت؛ و تاریخ درباره‌ی آن داوری خواهد کرد.

باشد که روز جهانی اسکان بشر، الهام‌بخش تعهدی تازه برای ساختن شهری سبز، عادلانه و در هماهنگی با طبیعت باشد.

 

بازنشر فانوس دریا به نقل از بندر و دریا

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *