صنعت کشتیرانی، موتور تپنده تجارت جهانی، در برابر یک معادله دشوار قرار گرفته است: چگونه می توان اقیانوس ها را سبز نگه داشت بی آنکه هزینه آن اقتصاد جهانی را فلج کند؟ شرکت های بزرگ کشتیرانی با به صدا درآوردن زنگ خطر، هشدار می دهند که رسیدن به اهداف کربن صفر، هزینه ای سرسام آور دارد که در نهایت از جیب تولید کننده و مصرف کننده نهایی پرداخت خواهد شد. برآوردها از یک بار مالی سالانه ۲۰ تا ۳۰ میلیارد دلاری تا سال ۲۰۳۰ و یک هزینه انباشته بیش از ۳۰۰ میلیارد دلاری تا سال ۲۰۳۵ خبر می دهند.
این هشدارها در حالی مطرح می شود که سازمان بین المللی دریانوردی (IMO)، رگولاتور جهانی این صنعت، مصمم است ماه آینده طرح الزام کشتی ها به پرداخت عوارض برای انتشار گازهای گلخانه ای را رسما تصویب کند. هدف از این طرح، که به نوعی «مالیات جهانی کربن» محسوب می شود، جمع آوری منابع لازم برای سرمایه گذاری در سوخت های پاک، نوسازی کشتی ها و گذار به سمت یک صنعت پایدار است.
این طرح یک شکاف بین المللی نیز ایجاد کرده است. در حالی که اتاق بین المللی کشتیرانی (که نماینده بیش از ۸۰ درصد ناوگان تجاری جهان است) و اکثر کشورها از این اقدام حمایت کرده اند، ایالات متحده به شدت با آن مخالفت کرده و آن را مانعی برای تجارت آزاد خوانده است. با این حال، به نظر می رسد عزم جهانی برای اجرای این مکانیزم جدی است و صنعت دریا ناگزیر به تطبیق با آن خواهد بود.
این تحول جهانی مستقیما بر صنعت دریایی و تجارت ایران نیز تاثیرگذار خواهد بود. اولین پیامد آن، افزایش هزینه حمل کالا برای تجار و صادرکنندگان ایرانی است که می تواند قدرت رقابت پذیری کالاهای غیرنفتی کشور را در بازارهای جهانی کاهش دهد. علاوه بر این، ناوگان داخلی ایران که بخشی از آن نیازمند نوسازی است، برای تطبیق با استانداردهای جدید با فشار مالی سنگینی روبرو خواهد شد.
به نظر شما، با توجه به این هزینه های سنگین جهانی، صنعت دریایی ایران برای باقی ماندن در عرصه رقابت باید چه اولویتی را دنبال کند؟ سرمایه گذاری دولتی در نوسازی ناوگان یا تمرکز بر بازارهای منطقه ای که ممکن است قوانین سهل گیرانه تری داشته باشند؟
- منبع داده ها: بیانیه شرکت های کشتیرانی و کنسرتیوم شاپرها، گزارش های خبرگزاری های اقتصادی و بین المللی، متون و بیانیه های IMO و مطالعات تحلیلی بخش انرژی و حمل و نقل.
- شیوه جمع آوری داده ها: تجمیع بیانیه ها و مقالات روز، دسترسی به گزارش های تحلیلی منتشرشده در ۷۲ ساعت اخیر، و مقایسه سناریوهای برآورد هزینه توسط بازیگران مختلف.
- بازه زمانی داده ها: تمرکز بر تحولات و بیانیه های منتشرشده در ۳۰ روز گذشته تا امروز (شامل تصویب قوانین IMO و واکنش شرکت ها).
- روش تحلیل داده ها: تطبیق برآوردها، سناریونویسی (پایبندی کامل/تاخیر ۱۰%/تاخیر ۲۰%) و محاسبه پیامدهای اقتصادی کوتاه مدت (تا ۲۰۳۰) و میان مدت (تا ۲۰۳۵).
بازنشر فانوس دریا به نقل از اقتصاد آبی