شوشتر قطب تولید ماهی، در یک قدمی بازارچه مستقیم؛ پایانی بر حکمرانی واسطه ها؟

شوشتر با داشتن ۲۱۶ مزرعه پرورش ماهی و تولید سالانه ۱۸ هزار تن محصول، یکی از پیشگامان صنعت آبزی پروری در خوزستان است، اما این قطب تولید، با یک خلاء بزرگ در زنجیره ارزش خود روبروست: نبود یک بازارچه منسجم برای عرضه مستقیم محصول. این موضوع باعث شده تا واسطه ها بخش بزرگی از سود را از آن خود کنند. حال، با تاکید مقامات شیلات استان، به نظر می رسد این حلقه مفقوده در آستانه تکمیل شدن است؛ اقدامی که می تواند معیشت تولیدکنندگان محلی را متحول کند.

سیدشریف موسوی، سرپرست اداره کل شیلات خوزستان، در بازدید اخیر خود از طرح های آبزی پروری شوشتر، بر ضرورت تکمیل زنجیره تولید و احداث بازارچه عرضه آبزیان در این شهرستان تاکید کرد. به گفته او، عرضه مستقیم محصول به مصرف کننده نه تنها قیمت نهایی را کاهش می دهد، بلکه با افزایش درآمد تولیدکنندگان، انگیزه آن ها را برای توسعه و ارتقای کیفیت بیشتر می کند.

ایجاد این بازارچه یک راه حل چند وجهی است. از یک سو، با حذف دلالان، قیمت ها برای مصرف کننده عادلانه تر می شود و دسترسی مردم منطقه به پروتئین سالم و تازه افزایش می یابد. از سوی دیگر، تولیدکنندگان محلی با فروش مستقیم، سهم بیشتری از ارزش افزوده محصول خود را به دست می آورند و می توانند برای توسعه کسب و کار خود سرمایه گذاری کنند. این امر همچنین با کاهش زمان حمل و نقل، به حفظ کیفیت و کاهش ضایعات محصول کمک شایانی می کند.

البته این مسیر با چالش هایی نیز همراه است. موسوی محدودیت منابع آبی را یکی از مشکلات جدی آبزی پروران دانست و تاکید کرد که راه حل این مشکل، حرکت به سمت به کارگیری روش های نوین آبزی پروری و استفاده از فناوری های روز برای مدیریت مصرف آب و افزایش بهره وری است. همچنین، راه اندازی موفق بازارچه نیازمند زیرساخت های مناسبی چون سردخانه، سیستم حمل و نقل یخچالی و نظارت بهداشتی دقیق است.

به نظر شما، علاوه بر بازارچه محلی، چه اقدام دیگری می تواند به تقویت جایگاه شوشتر به عنوان قطب آبزی پروری و افزایش صادرات آن کمک کند؟

• منبع داده‌ها: اداره شیلات خوزستان، اداره کل آبزی‌پروری استان، سازمان تعاون روستایی، و خبرگزاری های محلی.
• شیوه جمع‌آوری داده‌ها: بازدید میدانی از مزارع پرورش ماهی، پرسش از تولیدکنندگان درباره هزینه‌ها و مشکلات، ارزیابی نمونه بازارچه های مشابه در استان‌های دیگر.
• بازه زمانی داده‌ها: داده‌های تولید و ظرفیت های موجود در سالهای اخیر (حدود ۲–۳ سال اخیر)، و پروژه‌های بازارچه‌هایی که راه‌اندازی شده یا در دست اجرا هستند.
• روش تحلیل داده‌ها: تحلیل عرضه و تقاضا محلی، برآورد هزینه سرمایه‌گذاری زیرساخت بازارچه، مقایسه نقاط قوت و ضعف بازارچه و گزینه های جایگزین، بررسی اثرات اقتصادی و اجتماعی (اشتغال، درآمد، عدالت غذایی).