در یکی از صریح ترین اظهارنظرهای رسمی، یک مقام ارشد سازمان بنادر و دریانوردی زنگ خطر را برای آینده بنادر کشور به صدا درآورد. علی اکبر مرزبان، معاون امور دریایی این سازمان، در مراسم افتتاحیه چهارمین رویداد بین المللی فناوری و کارآفرینی دریایی اعلام کرد: «عملیات بندری ما هنوز عمدتا سنتی است و باید از فناوری های نوین در مدیریت و بهره وری بنادر استفاده کنیم.» این اعتراف رسمی، تاییدی بر چالشی است که سال هاست گریبانگیر شاهراه های تجاری ایران شده و توان رقابتی آن ها را در برابر رقبای منطقه ای کاهش داده است.
این عقب ماندگی فناورانه خود را در قالب فرسودگی تجهیزات، بوروکراسی کند و هزینه های عملیاتی بالا نشان می دهد. در حالی که ظرفیت اسمی بنادر ایران ۲۷۰ میلیون تن کالا است، توان عملیاتی کانتینری آن ها به دلیل ضعف زیرساختی تنها ۱.۸ میلیون TEU برآورد می شود. این شکاف به معنای افزایش زمان توقف کشتی ها و تحمیل هزینه های اضافی به زنجیره تامین است؛ مشکلی که در نهایت به مصرف کننده نهایی منتقل می شود.
به گفته مرزبان، راه حل این مشکل در سه حوزه کلیدی نهفته است: حرکت به سمت سوخت های جایگزین مانند هیدروژن و آمونیاک، بهره گیری گسترده از هوش مصنوعی در عملیات کشتی رانی و بندری، و مهمتر از همه، تربیت نیروی انسانی متخصص. او با انتقاد از کمبود رشته های تخصصی مانند حقوق و بیمه دریایی در دانشگاه های کشور، خواستار همکاری جدی تر میان وزارت علوم و سازمان بنادر برای تقویت بازار کار این حوزه شد.
در همین رویداد، حسن ضیایی، دبیر اجرایی همایش، دیدگاه بخش خصوصی را مطرح کرد و تاکید نمود که توسعه واقعی باید از دل بخش خصوصی بجوشد. او هشدار داد که «فاصله فناورانه» با جهان با سرعتی فراتر از تصور در حال رشد است و اگر امروز برای آن فکری نشود، اتصال کامل اقتصاد ایران به اقتصاد جهانی در آینده با چالش های جدی روبرو خواهد شد. به باور او، شرکت های دانش بنیان و نسل جوان کارآفرین، کلید عبور از این بحران هستند.
به نظر شما، بزرگترین مانع بر سر راه هوشمندسازی و نوسازی بنادر ایران چیست؟ کمبود سرمایه و تحریم ها، یا ضعف در مدیریت و عدم باور به توان بخش خصوصی و دانش بنیان؟
بازنشر فانوس دریا به نقل از اقتصاد آبی