صنعت دریایی بدون استانداردهای بینالمللی نمیتواند ایمنی، کارایی و پایداری خود را حفظ کند. تجربه ISO و الگوهای موفق جهانی نشان میدهد که تفویض اختیار به مؤسسات ردهبندی و حضور فعال در سازمان بینالمللی استاندارد (ISO) رمز موفقیت است؛ درسی که ایران نیز باید جدی بگیرد. این گزارش تأکید میکند که تثبیت جایگاه ایران در تجارت جهانی، در گرو توسعه استانداردسازی دریایی کشور است.
به گزارش مارین نیوز، این گزارش تحلیلی-خبری در انجمن مهندسی دریایی ایران تهیه شده و هدف آن روشن کردن مسیر توسعه استانداردسازی دریایی است؛ گزارشی که اهمیت استانداردهای بینالمللی و تجربه جهانی را برای فعالان صنعت، نهادهای استاندارد و مؤسسات ردهبندی برجسته میکند. همچنین گزارش، با ارائه توصیههای عملی و راهبردی، سیاستگذاران را در طراحی برنامههای تقویت مؤسسه ردهبندی ایرانیان و ایجاد همافزایی بین نهادهای دولتی، خصوصی و بینالمللی همراهی میکند، تا از پراکندگی منابع و سرمایهها جلوگیری شود و حضور ایران در عرصه بینالمللی تقویت گردد.
رمز موفقیت صنعت دریایی؛ استانداردسازی و نقش ISO
صنعت دریایی، ستون فقرات تجارت جهانی، سالانه میلیاردها دلار کالا را جابهجا میکند و بدون استانداردهای دقیق، نمیتواند ایمنی، کارایی و پایداری خود را تضمین کند. تجربه کشورهای پیشرو نشان میدهد که موفقیت در این عرصه تنها با تفویض اختیار به مؤسسات ردهبندی دریایی و مشارکت فعال در سازمان بینالمللی استاندارد (ISO) امکانپذیر است؛ درسی که ایران نیز باید از آن بهره گیرد.
الگوهای جهانی و منطقهای
مطالعه هفت کشور پیشرو و منطقهای نشان میدهد که مؤسسات ردهبندی، بازوی اصلی استانداردسازی دریایی هستند:
• کره جنوبی (Korean Register): عضو اصلی کمیتههای ISO/TC8 و TC188 و پیشتاز در صادرات خدمات و ارتقای ایمنی.
• نروژ (DNV): تدوین بیش از ۶۵۰ استاندارد و رهبری در فناوری کشتیهای خودران.
• ژاپن (ClassNK): شبکه جهانی خدمات و پیشتاز در پروژههای کربنزدایی.
• هلند (ILent): مدیریت قوی ایمنی و کیفیت در سطح بینالمللی.
• ترکیه (Türk Loydu): عضویت در IACS از سال ۲۰۲۳ و تقویت جایگاه منطقهای.
• هند (IRCLASS): توسعه سریع کشتیسازی و خدمات وابسته.
• امارات (Tasneef): در مراحل اولیه توسعه استانداردهای مستقل، اما سرمایهگذاریهای زیرساختی قابل توجه انجام داده است.
ISO؛ محور استانداردسازی دریایی
استانداردهای دریایی در کمیتههای ISO/TC8 (کشتیها و فناوری دریایی) و ISO/TC188 (قایقهای کوچک) تدوین میشوند. کشورهای عضو اصلی از حق رأی برخوردارند و مؤسسات ردهبندی با معرفی متخصصان فنی و مشاوره، در تصمیمگیریها اثرگذاری مستقیم دارند.
دستاوردهای اقتصادی و فنی
تفویض اختیار به مؤسسات ردهبندی، نتایج ملموسی داشته است:
• کره جنوبی: رشد ناوگان و صادرات خدمات دریایی با استانداردهای ایمنی بالا.
• نروژ: پیشتازی در فناوری کشتیهای خودران و توسعه بازارهای جهانی.
• ژاپن: آزمایشگاههای پیشرفته و رهبری در پروژههای کربنزدایی.
• هلند: مدیریت قوی ایمنی و لجستیک دریایی.
• هند: رشد سریع کشتیسازی و خدمات وابسته.
• ترکیه: اعتماد جهانی با عضویت در IACS.
• امارات: جذب سرمایهگذاری خارجی و توسعه زیرساختها.
درسهایی برای ایران
ایران با موقعیت استراتژیک دریایی، برای حضور مؤثر در استانداردسازی جهانی نیازمند اقدامات راهبردی است. از جمله این اقدامات میتوان به تقویت مؤسسه ردهبندی ایرانیان و اعطای اختیارات گسترده به آن، تعریف چارچوب همکاری شفاف با سازمان ملی استاندارد برای نمایندگی در ISO، سرمایهگذاری در آموزش متخصصان و حضور فعال در کمیتههای فنی ISO، و ارتقای جایگاه ایران در ISO از ناظر به عضو اصلی در کمیتههای TC8 و TC188 اشاره کرد.
هشدار و جمع بندی
گزارش تأکید میکند: هرگونه تلاش موازی یا پراکنده، منابع کشور را هدر داده و جایگاه ایران را تضعیف خواهد کرد. مؤسسه ردهبندی ایرانیان باید محور اصلی استانداردسازی دریایی باشد تا سرمایهگذاریها به جای هزینه، به اهرمی برای رشد اقتصادی، ایمنی و نوآوری تبدیل شوند.
منابع تهیه گزارش:
منابع تهیه این گزارش به طور کامل در متن آورده شده است.
بازنشر فانوس دریا به نقل از ماریننیوز