با نزدیک شدن به پاییز ۲۰۲۵، هزینه توقف در بنادر آمریکا دیگر فقط یک قبض پرداخت ساده نخواهد بود. این یک سیگنال قدرتمند از سوی واشنگتن برای بازآرایی ناوگان جهانی است؛ سیاستی که میتواند برای سال های آینده، فرمول مسیرهای تجاری، قراردادهای حمل و حتی محل ساخت کشتی های جدید را از نو بنویسد.
ابعاد یک جنگ تعرفه ای در دریا
این سیاست جدید که از ۱۴ اکتبر ۲۰۲۵ اجرایی میشود، دو گروه اصلی را هدف قرار میدهد:
۱. کشتی های با مالکیت یا مدیریت چینی: این شناورها در هر بار ورود به آمریکا (حداکثر ۵ بار در سال) باید هزینه ای معادل ۵۰ دلار به ازای هر تن خالص ظرفیت پرداخت کنند. این رقم به صورت پلکانی افزایش یافته و تا آوریل ۲۰۲۸ به ۱۴۰ دلار خواهد رسید.
۲. کشتی های ساخت چین (با هر مالکیتی): حتی اگر مالک یک کشتی چینی نباشد، صرف ساخت آن در چین مشمول تعرفه خواهد شد. این تعرفه از ۱۸ دلار به ازای هر تن یا ۱۲۰ دلار به ازای هر کانتینر (هرکدام که بیشتر باشد) شروع شده و تا سال ۲۰۲۸ به ۳۳ دلار یا ۲۵۰ دلار میرسد.
برای درک بهتر ابعاد این هزینه، تصور کنید یک کشتی کانتینری ۱۳ هزار TEU برای یک بار ورود به بنادر آمریکا در سال ۲۰۲۵ باید حدود ۳.۲۵ میلیون دلار و در سال ۲۰۲۸ نزدیک به ۸.۴ میلیون دلار تعرفه بپردازد.
پس لرزه های سیاست جدید در بازارهای جهانی
حتی پیش از اجرا، این سیاست موجی از تغییرات را در صنعت دریایی به راه انداخته است:
- سقوط سفارشات کشتی سازی چین: گزارش موسسه معتبر BIMCO نشان میدهد سهم چین از سفارشات جدید کشتی سازی از ۷۲ درصد در نیمه دوم ۲۰۲۴ به ۵۲ درصد در نیمه اول ۲۰۲۵ سقوط کرده است.
- تغییر مسیر ناوگان ها: خطوط کشتیرانی بزرگ مانند OOCL هشدار داده اند که برای فرار از این هزینه های سنگین، مسیرهای خود را تغییر داده و احتمالا از هاب های ترانشیپمنت (انتقال بار از یک کشتی به کشتی دیگر) بیشتر استفاده خواهند کرد.
- فرار از برچسب “چینی”: برخی مالکان کشتی در حال بازنگری در ساختار مالکیت و تامین مالی خود هستند تا از شمول این تعرفه ها خارج شوند.
- آشفتگی در زنجیره تامین: با تغییر مسیرها، ظرفیت در برخی خطوط آزاد شده و به بازارهای دیگر تزریق میشود که نتیجه آن نوسانات شدید در نرخ کرایه حمل و فشار مضاعف بر بنادر بزرگ از شانگهای تا لس آنجلس خواهد بود.
این اقدام، نتیجه تحقیقات دفتر نمایندگی تجاری آمریکا درباره سلطه چین بر صنعت کشتی سازی و لجستیک است و به نظر میرسد فصل جدیدی از رقابت های ژئوپلیتیک را در عرصه دریا رقم خواهد زد.
تعرفه های بندری جدید آمریکا فقط یک هزینه اضافی نیست، بلکه یک نقطه عطف است که قواعد بازی را تغییر میدهد. از کارخانه های کشتی سازی در چین تا اتاق فرمان خطوط کشتیرانی در سراسر جهان، همه در حال تطبیق با یک واقعیت جدید هستند: هر تصمیم درباره محل ساخت، ساختار مالکیت و مسیر حرکت یک کشتی، اکنون یک قیمت سیاسی و بندری مشخص دارد.
شما آینده این سیاست را چگونه میبینید؟ آیا شاهد تقویت بیشتر کره و ژاپن در کشتی سازی و تقسیم دوباره مسیرهای اقیانوسی خواهیم بود؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید.
- منبع داده: اسناد رسمی USTR، گزارشهای BIMCO و رسانههای تخصصی دریایی
- بازه زمانی: آوریل تا اوت ۲۰۲۵، تا آستانه اجرای تعرفهها در ۱۴ اکتبر
- تحلیل: بررسی متن مصوبه، اعداد نمونه کشتی و اثر بر سفارشها و مسیرها
- محدودیت: دادههای عملیاتی بنادر و واکنش بازار هنوز کامل نیست
بازنشر فانوس دریا به نقل از اقتصاد آبی