ایران با تولید سالانه بیش از یک میلیون و دویست هزار تن محصولات شیلاتی، یک غول تولید در منطقه به شمار میرود، اما این قدرت تولیدی هنوز به یک قدرت اقتصادی در بازارهای جهانی تبدیل نشده است. پاشنه آشیل این صنعت پرظرفیت، نه در دریا و تور صیادان، بلکه در خشکی و در حلقههای ضعیف بازاریابی، برندینگ و بازاررسانی است. این ضعف، فرصتهای بیشمار اشتغال و ارزآوری را از اقتصاد دریا محور کشور سلب کرده است.
رقابت نابرابر در بازار جهانی
در حالی که تولیدکنندگان ایرانی از ظرفیت بالایی برخوردارند، در بازارهای جهانی قافیه را به رقبایی مانند ترکیه واگذار کردهاند. دلیل این امر، ضعف شدید در بستهبندی استاندارد، برندینگ حرفهای و تبلیغات هدفمند است. به گفته اکبر فتحی، معاون برنامهریزی وزارت جهاد کشاورزی، برای رفع این مشکل، همکاری جدی میان سازمان شیلات و معاونت بازرگانی برای تسهیل فرآیندها ضروری است. بازارهای بزرگی مانند چین، روسیه و اتحادیه اوراسیا مقاصد صادراتی بالقوهای هستند که ورود به آنها نیازمند دیپلماسی اقتصادی فعال و رعایت استانداردهای جهانی است.
بازار داخلی؛ فرصتی که نادیده گرفته شده
این چالش تنها به صادرات محدود نمیشود. در داخل کشور نیز مصرف سرانه پایین آبزیان نشاندهنده ضعف در فرهنگسازی و نبود شبکههای توزیع کارآمد است. تقویت بازار داخلی نه تنها به سلامت جامعه کمک میکند، بلکه با ایجاد تقاضای پایدار، به تثبیت تولید و ایجاد مشاغل جدید در زنجیره توزیع و فروش منجر میشود.
نقشآفرینان کلیدی برای تحول
برای عبور از این بحران، یک اقدام هماهنگ از سوی تمام بازیگران این صنعت ضروری است. دولت و مجلس باید با وضع قوانین حمایتی، موانع تولید و صادرات را برطرف کنند. از سوی دیگر، بخش خصوصی و تعاونیها باید نقش محوری خود را در مدیریت شبکههای بازاریابی و ایجاد برندهای قدرتمند ایفا کنند. تقویت تعاونیهای صیادی میتواند حلقه واسطی موثر میان تولیدکنندگان کوچک و بازارهای بزرگ باشد.
گذار از یک تولیدکننده صرف به یک قدرت اقتصادی در عرصه شیلات، نیازمند یک تحول فکری و راهبردی در نگاه به بازاریابی است. این فرآیند نه تنها منجر به ارزآوری و کاهش وابستگی به نفت میشود، بلکه میتواند اشتغال پایدار را در سراسر سواحل شمالی و جنوبی کشور تضمین کند.
به نظر شما، اولین و مهمترین گام عملی برای تقویت برند محصولات شیلاتی ایران در بازارهای جهانی چیست؟
بازنشر فانوس دریا به نقل از اقتصاد آبی