اقتصاد جهانی آبزیان برگرفته از تحلیل سازمان فائو GLOBEFISH HIGHLIGHTS شماره ۲ سال ۲۰۲۵

تجارت جهانی با موانعی در حوزه اقتصاد و سیاست‌های تجاری روبروست

شاخص‌های کلان اقتصادی جهانی در ابتدای سال ۲۰۲۵ بهبود یافتند، اما از آن زمان به بعد چشم‌اندازی سردتر به خود گرفته‌اند. صندوق بین‌المللی پول در گزارش «چشم‌انداز اقتصادی جهان» خود که در آوریل منتشر شد، پیش‌بینی پایه‌ای رشد جهانی در سال ۲۰۲۵ را به ۲.۸ درصد کاهش داد. دلیل این کاهش، اجرای تعرفه‌های جدید و تداوم نرخ تورم بالاتر از هدف در چند اقتصاد پیشرفته عنوان شده است. این وضعیت نشان‌دهنده تداوم سیاست‌های پولی سخت‌گیرانه در اقتصادهای بزرگ و همچنین تداوم ضعف در هزینه‌کرد مصرف‌کنندگان است.

پیش‌بینی می‌شود مجموع صید آبزیان دنیا در سال ۲۰۲۵ به ۱۹۶.۶ میلیون تن برسد که نسبت به سال قبل ۱.۵ درصد افزایش نشان می‌دهد. این رشد تقریباً به‌طور کامل از بخش آبزی‌پروری ناشی می‌شود؛ بخشی که انتظار می‌رود به ۱۰۴ میلیون تن برسد (رشد ۲.۶ درصدی). در حالی‌ که میزان برداشت صیادی از منابع طبیعی تنها ۰.۳ درصد رشد خواهد داشت و به ۹۲.۶ میلیون تن می‌رسد. کاهش سهمیه‌های صید برای «Barents Sea cod» و « هیک مدیترانه غربی» احتمالاً افزایش صید « آلاسکا پولاک » و « ماهی مرکب آرژانتینی » را جبران خواهد کرد. با اینکه تأمین پودر ماهی پس از صید قوی «  آنچووی پرو» به ثبات رسیده، اما عرضه روغن ماهی همچنان محدود باقی مانده است.

سیاست‌های تجاری همچنان یکی از نگرانی‌های اصلی صنعت صید و آبزی‌پروری است؛ چرا که فضای پویای تجارت بین‌الملل، تداوم فعالیت‌های تجاری را با چالش‌هایی روبرو کرده است. در آوریل ۲۰۲۵ ایالات متحده آمریکا تعرفه‌ای عمومی به میزان ۱۰ درصد ارزش گمرکی بر تمام کالاهای وارداتی به این کشور وضع کرد؛ با امکان اعمال نرخ‌های بسیار بالاتر برای برخی شرکای تجاری و کالاهای خاص. دریافت این تعرفه پایه از ۵ آوریل توسط گمرک آغاز شده و جدول افزایش‌های کشورمحور نیز در راه است، هرچند بسیاری از این افزایش نرخ‌ها فعلاً به حالت تعلیق درآمده‌اند. شرکای تجاری اصلی آمریکا از هم‌اکنون واکنش‌های تلافی‌جویانه خود را اعلام کرده‌اند. در نتیجه سازمان تجارت جهانی پیش‌بینی خود از تجارت کالا در سال ۲۰۲۵ را از رشد ملایم به کاهش ۰.۲ درصدی تغییر داد؛ که ضعیف‌ترین چشم‌انداز این سازمان از زمان همه‌گیری کووید-۱۹ تاکنون است.

پیش‌بینی می‌شود تجارت جهانی محصولات آبزی همراه با رشد ۰.۵ درصدی در حجم تجارت به رقم ۱۸۳.۸ میلیارد دلار برسد (افزایشی معادل ۱.۷ درصد) ؛ وضعیتی که در مجموع نشان‌دهنده ثبات نسبی در تجارت این بخش است. انتظار می‌رود روند کاهش ملایم واقعی در تجارت محصولات حیوانی آبزی که از اواخر سال ۲۰۲۲ آغاز شد، برای سومین سال متوالی ادامه یابد. بررسی‌های رفتار مصرف‌کنندگان در اتحادیه اروپا و ایالات متحده نشان می‌دهد که دوره طولانی‌مدت تورم بین سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳ عامل اصلی کاهش اعتماد مصرف‌کنندگان بوده و در نتیجه باعث افت تجارت شده است.

میانگین شاخص قیمت ماهی FAO در چهار ماه نخست سال ۱۱۷.۶ واحد بود که نسبت به مدت مشابه در سال ۲۰۲۴ تقریباً تغییری نکرده است. قیمت گونه‌های صیادی اندکی کاهش یافته زیرا موجودی انبارها در حال بازگشت به شرایط طبیعی هستند، در حالی‌که قیمت محصولات پرورشی روند افزایشی داشته‌اند.

تولید سالمون آتلانتیک در سال گذشته در سطح ۲.۸ میلیون تن ثابت ماند. با این حال، حجم صادرات نروژ به خارج از کشور همچنان رشد داشت و به رکورد ۱.۲ میلیون تن رسید که ارزشی برابر با ۱۱.۳ میلیارد دلار داشت. این افزایش صادرات در حالی اتفاق افتاد که میانگین قیمت صادراتی کاهش یافت و پرورش‌دهندگان با چالش‌هایی مانند مالیات‌های بالاتر، تلفات ناشی از شپش دریایی و شکوفایی جلبکی روبرو بودند.

تولید جهانی میگوی پرورشی نیز متوقف شده، چراکه رشد پرشتاب پیشین اکوادور به‌دلیل قیمت‌های ضعیف و کمبود برق محلی دچار وقفه شده است. در همین حال، برخی از پرورش‌دهندگان در جنوب و جنوب‌شرقی آسیا به سمت پرورش میگوی ببری سیاه با حجم کمتر ولی ارزش اقتصادی بالاتر روی آورده‌اند.

در بخش پرورش ماهی‌های آب شیرین، ویتنام پیش‌بینی کرده که برداشت pangasius در سال جاری با رشد ۷ درصدی به ۱.۶۵ میلیون تن برسد؛ افزایشی که انتظار می‌رود باعث بالا رفتن صادرات فیله منجمد نیز شود. در چین، سقوط قیمت تیلاپیا که به کمتر از ۱.۰۴ دلار به‌ازای هر کیلوگرم رسید باعث شده فرآوری‌کنندگان حجم تولید خود را کاهش دهند. در مقابل، صادرات برزیل به ایالات متحده در حال دو برابر شدن است و این روند با بهره‌گیری از تعرفه‌های نسبتاً پایین، تسهیل شده است.

چندین ذخیره اصلی صیادی تحت فشار فزاینده‌ای قرار گرفته‌اند؛ هم به‌دلیل کاهش سهمیه‌ها و هم به‌دلیل شوک‌های آب‌وهوایی. قیمت فیله منجمد کاد نروژی پس از کاهش ۳۱ درصدی سهمیه دریای بارنتز، به ۱۳ دلار به ازای هر کیلوگرم رسید. در زنجیره‌های تأمین فرآوری، استفاده از آلاسکا پولاک به‌جای کاد افزایش یافته است، چرا که پولاک از افزایش سهمیه در خلیج آلاسکا بهره‌مند شده. در واقع، آلمان در سال گذشته میزان واردات آلاسکا پولاک از ایالات متحده را دو برابر کرده است.

قیمت تُن اسکیپ‌جک در محدوده ۱.۶۰ تا ۱.۷۰ دلار به‌ازای هر کیلوگرم CFR (تایلند) تثبیت شده، چرا که صیدهای ضعیف در اقیانوس آرام غربی و مرکزی و اختلال در سفرهای صیادی اکوادور به‌دلیل شرایط آب‌وهوایی، عرضه را محدود کرده‌است. در همین حال، تقاضا برای تون کنسروی در بازارهایی مانند ایالات متحده همچنان بالاست، که احتمال افزایش بیشتر قیمت‌ها در ادامه سال را تقویت می‌کند.

در مناطق دیگر، صید نرم‌تنان در مراکش و موریتانی به‌دلیل آب‌وهوای نامساعد کاهش یافته که باعث افت ۱۹ درصدی واردات اتحادیه اروپا و افزایش قیمت‌ها تا بالاترین سطوح چند سال اخیر شده است. از سوی دیگر، تولیدکنندگان دوکفه‌ای‌ها در اروپا با مشکلات بهداشتی در مناطق صدف فرانسوی و تلفات گسترده  در شمال آدریاتیک روبرو هستند؛ عواملی که در مجموع، عرضه دوکفه‌ای‌ها را به‌شدت محدود کرده‌اند.

پیش‌بینی تولید کلی – سال ۲۰۲۵

تعداد بازدید: ۲

لینک کوتاه: کپی کن!

بازنشر فانوس دریا به نقل از اتحادیه تولید و تجارت آبزیان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *