۲۵ June 2025
۴ تیر ۱۴۰۴
نویسنده: Milthon Lujan
گزارشات جدید، آیندهای بیسابقه برای آبزیپروری پیشبینی میکند.
یک گزارش جدید از سوی بانک جهانی، World Wildlife Fund[۱] (WWF) و Gordon and Betty Moore Foundation[۲] آیندهای بیسابقه برای آبزیپروری پیشبینی میکند و آن را به عنوان یکی از امیدوارکنندهترین فرصتها برای ساخت یک نظام غذایی پایدار در ۲۵ سال آینده معرفی میکند. این بخش فراتر از یک جایگزین ساده است و به بزرگترین فرصت سرمایهگذاری در غذای پایدار تبدیل شده است که پتانسیل رسیدن به ۱.۵ تریلیون دلار و ایجاد تا ۲۲ میلیون شغل جدید تا سال ۲۰۵۰ را دارد.
این گزارش با عنوان “Harnessing the Waters: A Trillion Dollar Investment Opportunity in Sustainable Aquaculture” به طور عمیق روندها و به ویژه فرصتهای عظیمی که آبزیپروری ارائه میدهد را تحلیل میکند. این گزارش برای مؤسسات مالی، دولتها، خیریهها و سرمایهگذاران خصوصی طراحی شده که به دنبال گسترش پرتفوی خود در اقتصاد آبی هستند؛ بخشی که پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۲ تولید آن ۱۴% رشد داشته باشد.
چرا آبزیپروری منبع پروتئین آینده است؟
با افزایش تقاضای جهانی برای غذاهای دریایی و بهرهبرداری بیش از حد از ذخایر طبیعی صیادی، آبزیپروری به یک ضرورت اساسی برای تأمین امنیت غذایی و رشد اقتصادی تبدیل شده است. تثبیت آن بهعنوان یکی از پایههای سیستم غذایی یک واقعیت است؛ زیرا اکنون نزدیک به ۶۰ درصد از تولید جهانی غذاهای دریایی را به خود اختصاص میدهد.
این گزارش به دو پایه اصلی پایداری آبزیپروری اشاره میکند:
- کمترین ردپای کربن: آبزیپروری کمترین میزان انتشار گازهای گلخانهای (GHG) را در میان همه بخشهای تولید پروتئین حیوانی دارد.
- نوآوری در خوراک: وابستگی به پودر و روغن ماهی به طور چشمگیری کاهش یافته است، که این به دلیل استفاده از جایگزینهای گیاهی و منابع جدید پروتئینی است.
«آبزیپروری یکی از پایدارترین روشها برای تولید پروتئین حیوانی است و برای تأمین غذای جمعیت رو به رشد جهان ضروری خواهد بود»، با گسترش این صنعت، پتانسیل بسیار بالایی برای ایجاد تأثیرات مثبت اجتماعی در سطح جهانی دارد. بسیار مهم است که این رشد را با روشهای تولید پایدار و مسئولانه هدایت کنیم». Sergio Nates، مدیر ارشد بخش آبزیپروری در WWF، اظهار داشت: «با ادامه گسترش این بخش، پتانسیل عظیمی برای ایجاد تأثیرات مثبت اجتماعی در سطح جهان وجود دارد. بسیار حیاتی است که این رشد را از طریق روشهای تولید پایدار و مسئولانه هدایت کنیم».
پیشبینیها برای رشد، سرمایهگذاری و اشتغال تا سال ۲۰۵۰
این سند دو سناریو را ارائه میدهد که به طور مستقیم سرمایهگذاری را با تولید و ایجاد اشتغال مرتبط میکند:
- سناریوی تداوم روند فعلی: با سرمایهگذاری ۰.۵ تریلیون دلار، پیشبینی میشود تولید با نرخ ۹ % رشد کند و تا سال ۲۰۵۰ به ۱۵۹ میلیون تن برسد. این میزان تولید میتواند بین ۸ تا ۱۴ میلیون شغل جدید ایجاد کند.
- سناریوی صعودی: با سرمایهگذاری بلندپروازانهتر به میزان ۱.۵ تریلیون دلار در زمینه فناوری و بهبود بهرهوری، تولید میتواند به ۲۵۵ میلیون تن برسد که تقریباً ۱۰۰ میلیون تن بیشتر از حالت تداوم روند فعلی است. این رشد میتواند بین ۱۳ تا ۲۲ میلیون شغل ایجاد کند.
فرصت سرمایهگذاری یک تریلیون دلاری
برای تحقق این رشد، نیاز به بسیج بیسابقهای از سرمایه وجود دارد. این گزارش برآورد میکند که تأمین مالی مورد نیاز بین سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۵۰، از ۰.۵ تریلیون دلار در سناریوی عادی تا ۱.۵ تریلیون دلار در سناریوی خوشبینانه خواهد بود.
این سرمایهگذاری تنها محدود به مزارع پرورشی نیست؛ رشد آبزیپروری تأثیر چندبرابری در صنایع جانبی به ویژه تولید خوراک، خواهد داشت. برای تأمین تقاضای پیشبینی شده، تولید مواد جایگزین مانند جلبک، آرد حشرات و سایر منابع غیر دریایی باید در سناریوی عادی دو برابر و در سناریوی خوشبینانه سه برابر شود.
درسهایی از «غولهای آبزیپروری»: مطالعههای موردی
این گزارش هفت صنعت بزرگ را برای استخراج درسهای ارزشمند مورد بررسی قرار میدهد: میگو از اکوادور، کپور از چین، سالمون از شیلی، میگوی آب شیرین (prawn) از تایلند، تیلاپیای نیل از مصر،pangasius از ویتنام و میگوی ببری سیاه از بنگلادش. از این موارد روشن است که رهبران بازار ویژگیهای مشترکی دارند:
- استراتژیهای ملی متمرکز و حمایت بخش دولتی.
- سرمایهگذاری مشترک دولت و بخش خصوصی در پژوهش و توسعه برای بهبود کارایی و عملکرد.
- همکاری صنعتی برای توسعه بازارهای صادراتی.
مثلاً اکوادور توانسته است رقابت جهانی خود را در صنعت میگو نه با تراکم بالا، بلکه با بهبود کارایی حفظ کند و به نسبت تبدیل خوراک به گوشت (FCR) تا ۱.۴ دست یابد. شیلی نیز بحران ویروس ISA [۳]را به فرصتی برای اجرای قوانین سختگیرانهتر زیستمحیطی و ایمنی زیستی تبدیل کرد و بدین ترتیب صنعت خود را در بلندمدت تقویت نمود.
مرزهای جدید: آینده قدرتهای بزرگ آبزیپروری در کدام مناطق خواهد بود؟
در حالی که امروز آسیا با ۸۵ درصد از کل تولید، در صدر قرار دارد، آینده رشد در بازارهای نوظهور خواهد بود. بر اساس سناریوی خوشبینانه سهم آسیا میتواند به ۷۰ درصد کاهش یابد، در حالی که ۳۴ درصد از ظرفیت تولید جدید از آمریکای لاتین، منطقه sub-Saharan در آفریقا، مکزیک و ترکیه تأمین خواهد شد.
کشورهایی مانند برزیل، مکزیک، کلمبیا، نیجریه و ترکیه بهعنوان رهبران آینده در این صنعت ظاهر خواهند شد، چرا که ظرفیت لازم برای توسعه تولید جدید، بازارهای داخلی گسترده و توانایی جذب سرمایهگذاری خارجی و انتقال فناوری را دارند.
نقش حیاتی تنوع سرمایهگذاران در اکوسیستم سرمایهگذاری
برای رسیدن به پتانسیل کامل ، این بخش اکنون به تأمین مالی نوآورانه نیاز دارد تا گسترش خود را به ویژه در بازارهای نوظهور افزایش دهد. گزارش نتیجهگیری میکند که رشد پایدار آبزیپروری نیازمند انتقال قابل توجهی از تولید در مقیاس کوچک به سمت تولیدات فشردهتر و کارآمدتر است.
Genevieve Connors مدیر موقت بخش محیط زیست بانک جهانی بیان کرد: «برای تحقق پتانسیل کامل آبزیپروری باید به سمت روشهایی حرکت کنیم که نه تنها تولیدی باشند، بلکه از نظر زیستمحیطی مسئولانه، اجتماعی فراگیر و از نظر اقتصادی هم پایدار باشند». این یک فراخوان برای اقدام است ؛ برای تعمیق همکاریها، سرمایهگذاری جسورانه در فناوریهای نوین آبزیپروری و ایجاد هماهنگی قویتر بین بخشهای دولتی و خصوصی.
این اکوسیستم سرمایهگذاری باید شامل موارد زیر باشد:
- منابع مالی عمومی و بانکهای چندجانبه: ایجاد محیط مناسب و کاهش ریسک برای جذب سرمایهگذاران خصوصی.
- سرمایهگذاران خیریه و اثرگذار: تأمین مالی نوآوریها در مراحل ابتدایی و حمایت از تولیدکنندگان کوچک.
- سرمایهگذاران خصوصی: دارای فرصتهای ورود متعدد، از شرکتهای تثبیتشده گرفته تا بازارهای در حال رشد سریع مانند هند، برزیل یا مکزیک.
نتیجهگیری: چیزی فراتر از یک کسبوکار خوب، یک ضرورت پایدار
گزارش «مهار منابع آبی» تنها یک فراخوان برای سرمایهگذاری نیست، بلکه تأییدی است بر واقعیت موجود: “آبزیپروری دیگر آینده نیست، بلکه اکنون، به عنوان شیوهای اصلی در تولید پروتئین آبزی، است.”
این فرصت هزار میلیارد دلاری، همزمان امکان ایجاد تأثیرات اجتماعی گسترده را فراهم میکند و میتواند این صنعت را به یکی از کارآمدترین و کماثرترین روشها بر اقلیم برای تغذیه جمعیت جهان تبدیل کند. پیام برای همه فعالان این حوزه روشن است: زمان سرمایهگذاری بر یک آبزیپروری پایدار، فناورانه و سودآور، همین حالاست.
[۱] صندوق جهانی حیاتوحش World Wildlife Fund – WWF یکی از بزرگترین و شناختهشدهترین سازمانهای حفاظت از محیط زیست در جهان است که از سال ۱۹۶۱ فعالیت خود را آغاز کرده است. مأموریت WWF حفظ تنوع زیستی کره زمین، کاهش اثرات منفی فعالیتهای انسانی بر محیط زیست و ترویج استفاده پایدار از منابع طبیعی است. این سازمان با اجرای پروژههای مختلف حفاظت از گونههای در معرض خطر، حفظ زیستگاهها و مقابله با تغییرات اقلیمی، نقش مهمی در حفاظت از سیاره ما ایفا میکند.
[۲] مؤسسه Gordon and Betty Moore Foundation یک نهاد خیریه خصوصی است که در سال ۲۰۰۰ توسط Gordon Moore، یکی از بنیانگذاران شرکت Intel، و همسرش Betty Moore تأسیس شد. این بنیاد با هدف حمایت از پژوهشهای علمی، حفاظت از محیط زیست، و ارتقای بهداشت عمومی فعالیت میکند. در حوزه آبزیپروری، این بنیاد سرمایهگذاریهای قابل توجهی انجام داده تا توسعه پایدار و نوآوریهای زیست محیطی را در این صنعت تشویق کند.
[۳] ISA مخففInfectious Salmon Anemia است که به معنای، «آنمی عفونی سالمون» یا «کمخونی عفونی ماهی سالمون» شناخته میشود. این بیماری ویروسی یک بیماری مهم و خطرناک در پرورش ماهی سالمون است که میتواند باعث تلفات بالای ماهیان و خسارات اقتصادی زیادی شود.
تعداد بازدید: ۳
لینک کوتاه: کپی کن!
بازنشر فانوس دریا به نقل از اتحادیه تولید و تجارت آبزیان