به نقل از سی نیوز، تازهترین دادههای منتشرشده توسط اداره آمار اتحادیه اروپا (یورواستات) تصویری واضح از نبض تپنده جابهجایی کالا در این قاره در سال ۲۰۲۳ ارائه میدهد. مطابق این آمار، بخش عمدهای از کالاهای حیاتی که زندگی روزمره شهروندان اروپایی به آنها وابسته است، همچنان از طریق مسیرهای دریایی جابهجا شدهاند و دریا را به شاهرگ اصلی اقتصادی اروپا تبدیل کردهاند.
بر اساس گزارش یورواستات، در سال ۲۰۲۳، سهم حملونقل دریایی با در نظر گرفتن وزن کالا و مسافت طی شده (تُن-کیلومتر)، به ۶۷.۴ درصد از کل جابهجایی بار در اتحادیه اروپا رسید. این رقم نشاندهنده اتکای قابل توجه کشورهای عضو به حملونقل بینالمللی و تجارت دریایی است.
در رتبه دوم، حملونقل جادهای قرار گرفت که با سهم ۲۵.۳ درصدی، نقش مکمل اما حیاتی در رساندن کالا به مقصد نهایی ایفا میکند. پس از آن، حملونقل ریلی با ۵.۵ درصد و مسیرهای آبی داخلی (رودخانهها و کانالها) با ۱.۶ درصد در جایگاههای بعدی قرار گرفتند. حملونقل هوایی، سریعترین اما گرانترین شیوه، تنها ۰.۲ درصد از کل بار جابهجا شده را به خود اختصاص داده است.
رشد سهم جادهها در یک دهه؛ کاهش مسیرهای آبی و ریلی
مقایسه آمار سال ۲۰۲۳ با ده سال قبلتر، یعنی سال ۲۰۱۳، روند جالبی را نشان میدهد. در این بازه زمانی، حملونقل جادهای تنها روشی بوده که سهم آن در کل جابهجایی بار افزایش یافته است؛ رشدی معادل ۲.۸ واحد درصد. این افزایش میتواند دلایل متعددی از جمله توسعه زیرساختهای جادهای و افزایش تجارت داخلی اتحادیه اروپا داشته باشد. در مقابل، سهم حملونقل دریایی ۲ واحد درصد، مسیرهای آبی داخلی ۰.۶ واحد درصد و حملونقل ریلی نیز ۰.۲ واحد درصد کاهش یافته است.
غلبه بلامنازع دریا در کشورهای ساحلی
همانطور که انتظار میرود، موقعیت جغرافیایی نقش تعیینکنندهای در الگوی حملونقل بار در کشورهای عضو دارد. در ۱۵ کشور از ۲۲ کشور ساحلی اتحادیه اروپا، حملونقل دریایی روش غالب بوده و در ۱۰ کشور از این میان، سهم دریا از ۷۰ درصد نیز فراتر رفته است. در صدر این فهرست، پرتغال (۹۸.۲ درصد)، قبرس (۹۶.۵ درصد) و یونان (۹۶.۴ درصد) قرار دارند که وابستگی آنها به دریا تقریباً مطلق است.
در سوی دیگر، کشورهای محصور در خشکی یا دارای ساحل محدود، مانند لوکزامبورگ (۸۴.۵ درصد)، چک (۷۷.۷ درصد) و مجارستان (۷۰.۷ درصد)، بیشترین اتکا را به حملونقل جادهای برای واردات و صادرات کالاهای خود دارند.
نقش کلیدی راهآهن و آبراههای داخلی در برخی کشورها
با وجود سهم نسبتاً پایین حملونقل ریلی در سطح کلی اتحادیه اروپا، این شیوه در برخی کشورها نقشی برجسته ایفا میکند. لیتوانی با ۳۱.۷ درصد، اسلواکی با ۳۰.۱ درصد و اتریش با ۲۹.۱ درصد، بالاترین سهم را در استفاده از شبکه ریلی برای جابهجایی بار ثبت کردهاند.
مسیرهای آبی داخلی نیز هرچند سهم کلی کمی دارند، اما برای کشورهایی با شبکه رودخانهای و کانالی توسعهیافته حیاتی هستند. رومانی با ۱۸.۹ درصد، هلند با ۱۱.۷ درصد و بلغارستان با ۸.۷ درصد، بیشترین استفاده را از این مسیرها دارند. حملونقل هوایی نیز که سهمی ناچیز در کل دارد، تنها در ۷ کشور سهمی بیش از ۱ درصد را به خود اختصاص داده که رومانی، لوکزامبورگ، لیتوانی و مجارستان در صدر این کشورها قرار دارند.
این آمار یورواستات نشان میدهد که با وجود رشد سهم حملونقل جادهای در ده سال گذشته، اتحادیه اروپا همچنان برای جابهجایی حجم عمده کالاها به مسیرهای دریایی وابسته است. این وابستگی، همراه با اهمیت متفاوت شبکههای ریلی و آبراههای داخلی در کشورهای مختلف، تصویری از تنوع و پیچیدگی زیرساختهای حملونقل کالا در قاره سبز را ارائه میدهد.
بازنشر فانوس دریا به نقل از اقتصاد آبی