توسعه مکران، آخرین فرصت توسعه منطقهای ایران است؛ رئیس امور آمایش سرزمین و توسعه منطقهای سازمان برنامه و بودجه گفت: توسعه مکران، آخرین فرصت توسعه منطقهای در ایران است.
به گزارش پایگاه تحلیلی خبری بندر و دریا، رئیس امور آمایش سرزمین و توسعه منطقهای سازمان برنامه و بودجه در گفتوگو با «ماهنامه بندر و دریا» اظهار داشت: توسعه در ایران بعد از فراز و فرودهایی که در ابتدای سده گذشته وجود داشت و دولت مدرن به مفهوم امروزی در ایران استقرار یافت یا به طور دقیقتر بعد از اتفاقات انقلاب مشروطه، با اکتشاف نفت پیوند خورد و نفت محور بسیاری از اتفاقات تاریخی و اقتصادی کشور شد.
سیدجعفر حسینی افزود: نفت باعث شد کشورهایی که دارنده این منابع عظیم بودند از یک موقعیت بیبدیل و کمنظیر در عرصه بینالمللی برخوردار شوند. به این معنا که به یک باره، درآمد قابل توجهی را به دست آوردند که شاید در هیچ محصول دیگری نمیتوانستند مشابه چنین درآمد سرشاری را کسب کنند و کشور ما هم از این قاعده مستثنا نبود.
وی افزود: در بین کشورهای منطقه که موسوم به خاورمیانه یا غرب آسیاست، کشورمان جزو یکی از ۵ کشور اصلی دارنده ذخایر نفتی است و این باعث شد از مواهب طبیعی که کشورهای دیگر نفتی برخوردار بودند، برخوردار شود. البته این موضوع که پیدایش نفت یک اقتصاد سیاسی خاصی را چه در حوزه بینالملل و چه در حوزه داخلی به کشور تحمیل کرد، موضوع بحث ما نیست اما به هر حال مواهب قابل توجهی را در ۵۰ یا ۶۰ سال اخیر برای اقتصاد کشور به ارمغان آورد که این مواهب و درآمدها باعث شد توسعه کشور در واقع رنگ و بوی نفتی بگیرد یا به اصطلاح معروف، اقتصاد ما اقتصاد نفتمحور شود.
حسینی با بیان اینکه در گذر زمان، بنا به دلایل مختلف که الآن موضوع بحث ما نیست، بهتدریج و اندک اندک متوجه شدیم نفت دیگر نمیتواند پیشران یا محور توسعه در کشور باشد، یعنی دیگر با اتکا به درآمدهای نفت نمیتوانیم توسعه کشور را پیش ببریم، چرا که یک زمانی اینقدر مازاد درآمد نفتی داشتیم که این درآمد مازاد به انباشت سرمایه و سرمایهگذاریهای مختلف در کشور کمک میکرد اما امروزه درآمدهای نفتی تقریباً صرف تأمین نیازهای اساسی از جمله واردات کالاهای اساسی مانند غذا و دارو میشود و خیلی با درآمدهای مازاد نفتی نمیتوانیم روی سرمایهگذاریهای بلندمدت حساب کنیم، چون این درآمدها روز به روز کمتر میشود.
رئیس امور آمایش سرزمین و توسعه منطقهای سازمان برنامه و بودجه اضافه کرد: اینجاست که کشور نیازمند یک تغییر رویکرد برای ایجاد جهش جدیدی در الگوی توسعه خود است که به نظر میرسد با ریلگذاری که مقام معظم رهبری در سالهای اخیر انجام دادند، یکی از مهمترین تغییرات و تحولات در الگوی توسعه کشور، حوزه دریا و توسعه دریامحور است.
وی تصریح کرد: اهمیت این موضوع از آن جهت است که برخلاف تمدنهای غربی، توسعه ۱۰۰ ساله اخیر کشور ما توسعه نفتی و توسعه برّی بوده، یعنی خشکیمحور بوده است. این امر حتی ریشههای تاریخی هم داشته که اگر شما نگاه کنید، اصل تمدن و شهرهای مهم ما در فلات مرکزی کشور ایجاد شده و توسعه یافته و در طول تاریخ تقریباً از دریاها و سواحل فاصله داشتهایم که این موضوع، برخلاف تمدن غربی بوده که در کنار دریاها توسعه یافته و نزدیک به ۷۰ درصد جمعیت دنیا در فاصله ۲۰۰ کیلومتری سواحل اسکان یافتهاند.
به گفته حسینی، توزیع جمعیتی در کشور ما برعکس بوده و تقریباً ۵۰ درصد جمعیت کشور در فلات مرکزی استقرار یافتهاند یعنی اگر مشهد در شرق، کرج و تهران در مرکز و شیراز در جنوب کشور را ۳ ضلع یک مثلث در نظر بگیریم، تقریباً ۵ یا ۶ کلانشهر اصلی کشور در این فلات مرکزی و مثلث واقع شده و کنار دریاهای ما (جز سواحل شمالی که موضوعش متفاوت است) کمجمعیت است و این نشان میدهد توزیع جمعیت و توسعه کشور به انگاره و پارادایم جدیدی نیازمند است که دریامحوری گزینه مناسبی برای آن است بنابراین نگاه کشور به توسعه دریامحور، صرفاً بحثی در عرض بقیه بحثها نیست، بلکه یک الگو و انگاره جدید توسعهای است.
بازنشر فانوس دریا به نقل از بندر و دریا