به نقل از اِپُکتایمز فارسی، معاون وزیر راه و شهرسازی جمهوری اسلامی ایران از بروز مشکلات جدی در حملونقل دریایی ایران به دلیل کاهش سطح آب دریای خزر خبر داده است. سعید رسولی، سرپرست سازمان بنادر و دریانوردی، در مصاحبه با خبرگزاری ایلنا اعلام کرد که کاهش سطح آب دریای خزر، به یک مسئله بحرانی در بنادر شمالی این دریا تبدیل شده و این بنادر نیازمند لایروبیهای گستردهای هستند. این وضعیت، تردد کشتیهای بزرگ با بار سنگین را در دریای خزر با مشکل مواجه کرده است.
بر اساس آمارهای منتشر شده توسط سازمان بنادر و کشتیرانی، عملکرد کانتینری بنادر شمالی ایران در سال ۲۰۲۴ نسبت به سال قبل، با کاهش ۳۳ درصدی روبرو بوده است.
پیش از این، امید صدیقی، مدیرکل دفتر بررسی و مقابله با آلودگیهای دریایی سازمان حفاظت محیط زیست، در شهریور ماه سال گذشته نسبت به کاهش سطح آب دریای خزر و پیامدهای آن در سالهای آتی هشدار داده بود. او ضمن اشاره به نوسانات طبیعی سطح آب این دریا در ۵۰۰ سال اخیر، از تشدید روند کاهشی از سال ۱۳۷۴ به بعد و ایجاد نگرانیهای جدی خبر داد. صدیقی همچنین تاکید کرد که عقبنشینی آب دریا در مناطق شمالی، بنادر و تاسیسات ساحلی را با خطر مواجه کرده و در صورت ادامه این روند، تالابهای مهمی مانند میانکاله و خلیج گرگان به طور کامل خشک خواهند شد.
مهدی زارع، استاد زمینشناسی، دلیل اصلی کاهش سطح آب دریای خزر را به رودخانه ولگا نسبت داده است. به گفته او، رودخانه ولگا با تامین ۸۰ درصد از آب ورودی به دریای خزر، نقش اساسی در این مسئله دارد. زارع، ساخت سدهای متعدد بر روی رودخانه ولگا توسط روسیه را عامل اصلی کاهش آب دریای خزر در یک و نیم دهه اخیر میداند. وی همچنین به تاثیر جنگ روسیه و اوکراین بر این وضعیت اشاره کرده و اظهار داشت که روسیه برای تامین نیازهای خود در شرایط جنگی، به منابع انرژی داخلی از جمله انرژی آبی سدهای رودخانه ولگا متکی شده است.
این استاد زمینشناسی پیشبینی کرده است که در صورت ادامه روند فعلی، دریای خزر تا سال ۲۱۰۰ میلادی، ۲۵ تا ۵۰ درصد از مساحت خود را از دست خواهد داد. این امر، اکوسیستمهای این دریا، از جمله زیستگاه ماهیان خاویاری و شیلات، را به شدت تحت تاثیر قرار داده و منجر به نابودی تالابها و کاهش تنوع زیستی و ظرفیتهای کشتیرانی خواهد شد.
علاوه بر این، پژوهشگران دانشگاه تهران در تحقیقات خود هشدار دادهاند که تالاب انزلی نیز به سرنوشتی مشابه دریاچه ارومیه دچار خواهد شد. بررسی تصاویر ماهوارهای و مدلهای هیدرولوژی نشان میدهد که حدود ۸۰ درصد از مساحت این تالاب از دهه ۱۹۳۰ از بین رفته و ممکن است تا سال ۲۰۶۰ به طور کامل خشک شده یا به یک تالاب فصلی تبدیل شود. تالاب انزلی سالهاست که تحت تاثیر فاضلاب، رسوبات و کاهش سطح آب دریای خزر قرار گرفته و برخی تحقیقات نشان میدهد که تا پایان قرن جاری، این تالاب به طور کامل از بین خواهد رفت.
بازنشر فانوس دریا به نقل از اقتصاد آبی